Subject: 2º chamada 13º colóquio da lusofonia abril 2010
caros colegas
gostávamos de o/a ter presente em Florianópolis, Santa Catarina, Brasil no 13º COLÓQUIO DA LUSOFONIA (5º ENCONTRO AÇORIANO) e pedimos que nos envie uma proposta de trabalho a apresentar
ESTÃO ABERTAS AS INSCRIÇÕES ATÉ DIA 1 JANEIRO DE 2010 PARA O 13º COLÓQUIO DA LUSOFONIA (5º ENCONTRO AÇORIANO) QUE TERÁ LUGAR de 5 a 9 de abril 2010 NO
2. DATAS E PAGAMENTO: 2.1. ORADORES MADRUGADORES Até 1 Janeiro 2010 € 50.00 R$ 150.00 2.2. ORADORES RETARDATÁRIOS Após 23 Janeiro 2010 € 75.00 R$ 225.00 2.3. Assistentes Presenciais Madrugadores c/ direito a crachá, atas/anais e certificado Até 26 fevereiro de 2010 € 20.00 R$ 60.00
3. Inscrições e Data Limite 3.1. Envio de propostas de trabalho a apresentar até1 janeiro 2010 3.2. Anúncio de oradores selecionados até 23 janeiro 2010 3.3. Receção de trabalhos finais prontos para publicação até 26 fevereiro 2010
Temas 2010:
1. As dez ilhas açorianas (arquipélago e Santa Catarina)
2. Homenagem contra o esquecimento:
(a obra de) autores lusófonos (escritores, músicos, pintores, etc.) d’aquém e d’além mar
3.1.O Estado da Lusofonia
3.2. (a aplicação do 2º protocolo modificativo do Acordo Ortográfico, Vocabulários Unificados, gramáticas, a uniformização da nomenclatura cientifica e técnica (onomástica, toponímia, química, física, etc.), a norma culta.
4. Situação do uso da língua portuguesa no mundo:
África do Sul, Angola, Cabo Verde, Galiza, Goa, Guiné-Bissau, Malaca, Macau, Moçambique, S. Tomé e Príncipe, Timor, etc.
5.1. Tradução (de Português e para Português).
5.2.1. A internacionalização de autores em português.
5.2.2.Publicações em língua portuguesa e tradução de autores de língua portuguesa
5.3. Novas Tecnologias e tradução
6. propostas de dinamização dos PROJETOS dos Colóquios da Lusofonia
6.1. DICIOPÉDIA contrastiva da língua
6.2. CRIOULOS de origem linguística portuguesa, CRIAÇÃO DE UMA BASE DE DADOS
6.3. MUSEUS DA LUSOFONIA
6.4. ESTUDOS AÇORIANOS NA UNISUL (UNIVERSIDADE DO SUL DE SANTA CATARINA) e na UNIVERSIDADE DO MINHO
Sucesso e continuação na Acção! É acções que são precisas! A poeira tem cada vez mais tem de ser limpa e que se tornem concretas as acções rumo ao desenvolvimento de Timor-Leste.
Paredes oferece mais 40 toneladas de
equipamento a Timor
Sucesso do projecto "Uma Fábrica para Timor" permitiu o
carregamento do quinto contentor para a unidade fabril de Baucau.
O projecto "Uma Fábrica
para Timor" é hoje uma realidade na longínqua Diocese de Baucau. Lançado em
Novembro de 2005, graças ao sonho de dois homens - o autarca Celso Ferreira e o
padre Feliciano Garcês - e ao espírito solidário das empresas do concelho de
Paredes, o programa tem sido referenciado pelo Governo como um modelo de
responsabilidade social e empresarial e um exemplo a seguir por outros
municípios na área da política externa nacional.
No âmbito do projecto
"Uma Fábrica para Timor" que a Câmara Municipal de Paredes lançou, incentivou e
vem promovendo desde Novembro de 2005, foi hoje carregado e selado o quinto
contentor que a autarquia e a Associação para a Cooperação com Timor vão enviar
para a Diocese de Baucau - a segunda maior cidade de Timor. Destino final? O
Centro Tecnológico de Baucau - Rota dos Móveis, a primeira unidade ligada ao
sector da madeira e mobiliário a funcionar naquele território desde Março de
2007.
Iniciativa conjunta do
actual presidente da Câmara Municipal do Paredes, Celso Ferreira, e do padre
Feliciano Garcês, interlocutor entre a autarquia e a Diocese de Baucau, o
projecto designado "Uma Fábrica para Timor" partiu de um convite dirigido às
mais de 1200 fábricas de mobiliário existentes no Concelho, no sentido de
cederem gratuitamente equipamento fabril, em bom estado de funcionamento e
conservação, com vista à criação da primeira unidade industrial de raiz no
sector do mobiliário em Timor.
O convite resultou na
adesão de 28 empresas, sendo o primeiro contentor enviado em Fevereiro de 2006,
contendo maquinaria e equipamento diverso avaliado em quase 50 mil euros.
DO SONHO NASCE A OBRA
Impossível de
concretizar no pensamento de muitos, dado o débil contexto social e político da
jovem Nação, a própria distância - quase do outro lado do Mundo! - e outros
imponderáveis burocráticos e logísticos, o certo é que, pela congregação de
esforços e vontades, a fábrica ergueu-se e é hoje uma realidade na Diocese de
Bacau - a cerca 90 km da capital Díli.
Ocupando uma área de
1.570 metros quadrados, foi oficialmente inaugurada a 19 de Março de 2007 pelo
Presidente da República de Timor-Leste, José Ramos Horta, e o presidente da
Câmara Municipal de Paredes, Celso Ferreira.
Asseguradas as máquinas
e as tecnologias necessárias ao seu funcionamento e, não menos importante, a
formação aos trabalhadores, a fábrica rapidamente se constituiu como uma
referência e motivo de orgulho no país, empregando várias dezenas de
trabalhadores e formando mais de uma centena de novos operários anualmente.
Para além dos 50 postos
de trabalho directos, estão actualmente envolvidas no Centro Tecnológico de
Baucau, directa ou indirectamente, mais de 500 famílias.
600 MIL EUROS DE
INVESTIMENTO
Em resultado deste
investimento, que ultrapassou já os 600 mil euros, a unidade fabril, baptizada
de Centro Tecnológico de Baucau - Rota dos Móveis, é hoje capaz de assegurar a
completa criação e produção de linhas de mobiliário e carpintaria, tendo já
equipado diversos organismos oficiais, entre escolas, embaixadas, tribunais,
hotéis e até mesmo o gabinete do Presidente da República, num projecto que
Ramos Horta designou de "verdadeiro milagre económico na região".
"Se outros municípios
fizessem o mesmo, em outros sectores de actividade, do calçado ao têxtil, Timor
dava um salto económico inimaginável em poucos anos", admite, por sua vez,
Celso Ferreira, o presidente da Câmara Municipal de Paredes, lembrando que
"organismos oficiais de vários países estão ainda a tentar perceber como foi
possível montar este projecto com tão pouco investimento e sem passar pelos
tradicionais canais de cooperação".
Ainda de acordo com o
edil, "trata-se de um projecto de cooperação e de responsabilidade social dos
empresários da Rota dos Móveis para um povo irmão que necessita de ferramentas
para se desenvolver. A médio prazo, pode acontecer em Timor o que aconteceu em
Paredes: o crescimento e expansão do sector industrial, até porque têm
matérias-primas e são criativos".
Fruto deste projecto
"temos sido contactados por inúmeros empresários que têm tecnologia que já não
usam e que gostariam de a doar para projectos similares", acrescenta.
Como chegou a elogiar o
secretário de Estado dos Negócios Estrangeiros e Cooperação, "com este projecto
notável, Paredes prestou um grande serviço à política externa portuguesa".
QUINTO CONTENTOR A
CAMINHO...
Por força deste
programa, único no país, foram já carregados e enviados para Timor quatro
contentores de 40 toneladas cada, entre Fevereiro de 2006 e Novembro de 2008. O
sucesso desta iniciativa levou a que um quinto contentor fosse hoje,
quarta-feira, carregado no Centro Tecnológico de Lordelo e de novo endereçado à
Diocese de Baucau, contendo equipamento para o Centro Tecnológico e material
diverso para várias outras instituições timorenses, no valor global de 45 mil
euros.
... E MAIS DOIS À ESPERA
Mas as boas notícias não
se ficam por aqui. Provando que o espírito solidário está bem presente no
coração dos empresários de Paredes, seria já hoje possível carregar na
totalidade dois outros contentores, de idêntica capacidade, com mais maquinaria
e equipamento, agora para desenvolver a vertente da formação e possibilitar a
expansão do negócio a outros distritos.
"Dependendo da resolução
de alguns aspectos legais e burocráticos, os sexto e sétimo contentores
seguirão para Timor, se possível, e assim esperamos, ainda antes do final deste
ano", confirmou o padre Feliciano Garcês.
ALGUMAS CURIOSIDADES
â— Este quinto contentor
foi carregado, em traços gerais, com quatro máquinas de grande porte,
consideradas essenciais para a laboração e expansão da fábrica de Baucau,
maquinaria de acabamento (como furadores e lixadeiras) e outros consumíveis
(cola, tinta, parafusos, etc);
â— Seguem igualmente
viagem no interior do contentor material diverso para uma Gráfica em Baucau
(papel, tinta, impressoras), 20 máquinas de costura (eléctricas e manuais),
além de roupa, calçado, livros e manuais escolares;
â— Logo que foi carregado
e selado, o contentor seguiu para o Porto de Leixões. Amanhã mesmo inicia a sua
longa viagem rumo à capital Díli, onde deverá chegar dentro de 35 a 40 dias. Já
em Timor, precisará de mais uma semana até chegar ao seu destino final.
Alkatiri criticou e os familiares beneficiam com o pacote Referendo
Dili
(JND,19/11,pag.14). O deputado Natalino dos Santos,do Conselho Nacional
da Reconstrução Timorense (CNRT), o secretario geral do partido
Fretilin, criticou ferozmente o pacote referendo, mas os familiares
beneficiam o pacote referendo do Governo AMP (Aliança Maioria
Parlamentar).
Legal porque previsto no OGE2009 que aprovado pelo PN:
“Pacote
referendo, foi uma medida tomada pelo Governo no dia em que comemoramos
o 10º aniversário do dia da Referendo, o objectivo para distribuir para
todos os empresarios nacionais. O pacote referendo, desbloquear através
de Capital do Desenvolvimento do Orçamento Geral do Estado 2009
(OGE2009) aprovado pelo Parlamento Nacional (PN)”, disse o Deputado
Natalino dos Santos aos jornalista, esta quarta-feira (18/11) no
edificio PN.
Incrementar a capacidade Tecido empresarial nacional:
Acrescentou
ainda Deputado Natalino dos Santos, “com pacote referendo, o governo
demonstrou o seu comitmento para ajudar incrementar a capacidade do
tecido empresarial nacional. O sector privado como parceiro do
desenvolvimento nacional. Com pacote referendo, governo realizará um
teste perante os empressarios nacionais, demonstram as suas capacidades
e seriedade para desenvolvimento deste nação”.
Governo AMP não descrimina na distribuição do Pacote Referendo
“Por isso, sento normal, quando a oposição criticou o pacote referendo, mas objectivo é genuinamas
continuam considerar não presta. Por outro lado, este governo não
descrimina na distribuição do pacote referendo com base de cor
partidarias, mas distribuiram para todos timorenses que pertence a
classe empresarial nacional tem todo o direito para obter projectos
dada pelo qualquer Governo”, disse deputado Natalino dos Santos.
Alkatiri lançou duras criticas, mas os familiares foram beneficiados com Pacote Referendo
O
ex-PM e actual Secretario Geral da Fretilin,lançou duras criticas
contra essa medida do Governo,porque não prevista na Lei do Orçamento
Geral do Estado de 2009 (OGE2009). Realçou o lidar da oposição, esta
medida considerou como falhanço da governação AMP liderado pelo PM Kay
Rala Xanana Gusmão.
Por
outro lado, o Vice Ministro das Infra-estruturas, José Manuel
Carrascalão, em declaração ao Jornal Nacional Diário (JND,19/11),
“confirmou, no projecto de Pacote Referendo ,os famíliares do antigo
Primeiro-Ministro e actual Secretario Geral da Fretilin foram
beneficiados, como a construção do muro de ponte cais Dili ( a frente
da Igreja Motael), a companhanhia Hidayat, propriadade do Amad
Alkatiri, irmão do Mari Alkatiri”.Continua Vice-Ministro
das Infra-estrutruas, “o projecto da companhia Hidayat, tem a sua
continuação para proximo ano, porque esta a fase da construção, porque
a construção do murro para travar as ondas das aguas do mar, por isso a
sua continuação para o ano”, disse o Vice Ministro,José Manuel
Carrascalão.
Acrescentou
ainda, o Vice Ministro das Infra-estruturas, “ aoutra companhia ligado
aos familiares que beneficiam com pacote referendo, foi a companhia
Raniati Humar, beneficiou com pacote referendo para construção das
estradas na ilha de Atauro, com total orçamento por volta de trezente
mil e tal USD. J-2
Fontes: Jornal Nacional Diário (JND,19/11,pag.14)!
Aguardamos pela imprescindível tradução de apoio à língua anglo-saxónica. Para uma melhor disseminação de informação que teima em estar muito direccionada e que se torna necessária num mundo globalizado ser abrangente e discutida
Dili
(JND,19/11,paj. 14). Observasaun representante povu iha Uma Fukun
Parlamentu Nasional (PN) husi bankada CNRT, deputadu Natalino dos
Santos hateten, pakote referendum ne´ebe Governu implementa, la
deskrimina empresarius nasionais, tamba parte hotu-hotu hetan projektu
ba pakote referendum.
Legal tamba hasae husi OGE2009 ne´ebe PN aprova:
”Pakote
referendum ne´e dehan iha lian bahasa, kebijakan pemerintah iha loron
ne´ebe ita komemora, loron referendum, atu bele fó ba empresarius
hotu-hotu, pakote referendum ne´e mos foti husi kapital desenvolvimentu
iha orsamentu ne´ebe Parlamento Nasional aprova tiha ona iha 2009
nian”, koalia deputadu Natalino ba journalista sira, quarta (18/11) iha
PN.
Hasae Kbiit Empresarius Nasionais:
Haklaken
deputadu Natalino, husi pakote referendum ne´e, komitmentu Governu nian
atu hasa´e kapasidade sektor privado, tamba sektor privado hanesan
partener ba Governu atu desenvolve rai ida ne´e, tamba ne´e mak,
Governu halao pakote referendum atu halao teste nasional ida ba
empresarius nasionais sira katak, sira iha kapacidade ka lae atu halao
desenvolvimentu ba nasaun ida ne´e.
Governu AMP la deskriminasaun ba fahe pakote referendum:
“Tamba
ne´e, hau senti normal, bainhira sira husi oposizaun kritika pakote
referendum, maske buat ne´e halo diak mos sira nafatin dehan ne´e at,
Maite iha parte seluk, Governu ida ne´e mos la halo deskriminasaun husi
pakote referéndum, hodi hare ba partidu no kor, Maite ne´e ba Timor oan
hotu ne´ebe nudar empresarius nasionais iha direitu atu hetan projektu
husi Governu se deit”, katak deputadu Natalito.
Mari Alkatiri kritika, familia simu pakote referéndum:
Eis-Primeiru
Ministru no Sekretariu Jeral Partidu Fretilin Mari Alkatiri kritika
makas Pakote Referendum tamba deit la prevista iha Orsamentu Estado ba
2009 nian. Nudar lider oposisaun kritika makas ba medidas ida ne´e,
tamba ne´e hanesan failansu husi Governu AMP ne´ebe lidera husi PM Kay
Rala Xanana Gusmao.
Iha
parte seluk, tuir Vice Ministru Infra-Estruktura Jose Manuel
Carrascalão hateten ba Diario neé, Segunda (16/11) iha Palacio do
Governu katak, iha pakote referendum neé, familia Alkatiri mos simu
projetu pakote referendum, hanesan konstrusaun ba moru ponti kais, iha
Igreja Motael nia oin,kompanha Hidayat mak hetan nain husi Ahmad Alkatiri.
“Projektu neébe mak kompanha Hidayat kaer neé, iha nia kontinuasaun ba tinan oin, tamba konstrusaun ponti kais neé atu tahan
tasi bem, neebe ida neé nudar fase pakote referendum nian mak ida neé,
mas sei iha kontinuasaun ba tinan oin,”koalia Vice Ministru
Infra-Estrutuktura Jose Manuel.
Sublinha
membru Governu AMP Jose Manuel Carrasacalão, iha parte seluk, kompanha
Raniati Humar mak hetan projetu pakote referendum hadia estrada iha
Atauru, ba estrada balun neébe mak iha tiha ona, ida neé ho valor
orsamentu hamutuk trejentus ital mil dolar. J-2
p.s.: quando as "comadres se chateiam" é sempre um problema...
*Gestão Financeira de Gusmão questionada de dentro*
* *
Um dia antes do Parlamento Nacional de Timor-Leste começar a discutir a
proposta do orçamento nacional para 2010, a maioria dos membros do governo
de facto da AMP têm criticado publicamente a gestão de obras públicas e
levantaram questões relativamente à corrupção.
No diário de Díli, o Jornal Diário Nacional, em 16 de Novembro, o presidente
do Parlamento, Fernando Lasama Araújo, foi citado: "Essa coisa, o pacote
referendo [de infra-estrutura], quando olhamos para a sua qualidade, alguns
empreiteiros estão a realizar obras sem qualidade e a roubar o dinheiro do
povo."
O ex-consultor do FMI financiado para o Ministério das Finanças, e
actualmente chefe da, Head of Pro-Poor Policy Unit and Policy Advisor, UNDP
Timor-Leste, Rui Gomes, criticou também severamente a actuação do governo
num comunicado por escrito à comissão económica do Parlamento. O Sr. Gomes é
um líder académico timorense na área de estudos de desenvolvimento.
O líder parlamentar da FRETILIN Aniceto Guterres comentou: "O Sr. Lasama
questionou a qualidade e a eficácia da gestão do governo do pacote chamado
de "referendo " desde o início. Muitos no parlamento, organizações não
governamentais e a comunidade em geral, manifestaram a sua preocupação sobre
este passo mal concebido e juridicamente questionável do Sr. Gusmão. O nosso
partido tem a intenção de examinar este pacote na íntegra e está a preparar
uma acção judicial em devido tempo", alertou Guterres.
Ontem, o diário de Díli, Timor Post relatou que o deputado sénior da AMP,
Rui Meneses, criticou os pontos fracos do Ministério das Finanças e as
compras governamentais como a causa da corrupção generalizada.
"O nosso sistema ainda está fraco", disse ele ao jornal, acrescentando que
"o ponto fraco é que não há contratação centralizada para supervisionar todo
o projecto. Porque não há nenhuma contratação centralizada, cada ministério
compila os seus próprios critérios, não há critérios básicos, tais como as
regras gerais para controlar a contratação dos projectos que são iniciados."
Ele acrescentou: "Temos de reconhecer que politicamente o projecto do pacote
referendo carece de qualidade."
Entretanto, o presidente de Economia do Parlamento Nacional, das Finanças e
do Comité Anti Corrupção, Dr. Manuel Tilman, criticou o governo por não
gastar $US 116 milhões dólares do Orçamento de 2008 até meados de 2009, para
o qual ele acusou o governo de facto de falsas declarações ao Parlamento
durante o debate do ano passado. "Eles (o governo) estão a mentir quando
agora dizem que não há transições. Porque eles pagaram 116 milhões do
Orçamento de 2008 até Junho de 2009, que deveriam ter feito no final de
Fevereiro, e este surgiu no relatório da empresa Deloitte de contabilidade,
caso contrário não teríamos conhecimento ", relatou o Jornal Nacional
noticiando estas declarações como sendo de Tilman em 17 de Novembro de 2009.
O Sr. Guterres comentou: "O Sr. Gusmão foi apanhado. Ele tem dito repetidas
vezes ao Parlamento e ao povo de Timor-Leste que as "transições" eram más e
que o seu governo tinha eliminado essa prática. O relatório de auditoria da
Deloitte mostra claramente que isso não é verdade. A gestão das finanças
públicas do Governo está em desordem, e as instituições multilaterais como o
Banco Mundial são cúmplices no encobrimento desta má gestão com a sua
persistente incapacidade de resolver os problemas que publicamente os seus
assessores e missões descobriram ".
O Sr. Rui Gomes, um dos ex-consultores do governo financiado pelo FMI para o
Ministério das Finanças, e actualmente chefe da Pro-Poor Policy Unit and
Policy Advisor, um Programa de Desenvolvimento das Nações Unidas em
Timor-Leste numa recente nota preparada para a comissão parlamentar para a
economia, Finanças e da corrupção, criticou o pacote de referendo, dizendo
que esta despesa "sobrepõem a competência e a autoridade do Parlamento para
aprovar e fiscalizar o orçamento e passarem as leis de aquisições do governo
e os regulamentos por enfraquecimento competitivo e transparente dos
processos de concurso".
O Sr. Gomes também criticou a sustentabilidade do Orçamento proposto para
2010 por este não ser pró-pobre e por ser fortemente inclinado para Díli.” A
alocação de dois por cento do orçamento nacional para a agricultura não
apenas derrota o compromisso do governo para erradicar a pobreza, mas nega
as oportunidades de melhoria dos rendimentos aos lugares pobres de
Timor-Leste, e está longe de alcançar a segurança alimentar e a redução da
pobreza", disse ele. "Com uma elevada taxa de crescimento populacional
(3.l2% ao ano em média), o objectivo de alcançar a segurança alimentar no
país está se a mover na direcção inversa. "Acrescentou que existe um fosso
entre os ricos e os pobres em Timor-Leste: "Os benefícios do crescimento e
da distribuição de rendimentos continuou a estar nas mãos dos 20% mais ricos
da população. O contínuo declínio no crescimento da agricultura tem agravado
o problema da desigualdade de rendimentos."
O Governo de facto de Gusmão tem enfrentado acusações persistentes de
corrupção, conluio e nepotismo nos últimos dois anos e meio.
O órgão de fiscalização anticorrupção, o Gabinete do Provedor de Direitos
Humanos e Justiça, investigou e recomendou acções legais ao Procurador Geral
da República contra um número de ministros no governo de facto, incluindo a
Ministra da Justiça, Sra. Lúcia Lobato, a Ministra das Finanças, Emília
Pires, e o Vice-Primeiro-Ministro José Luís Guterres.
"O Sr. Gusmão gosta de apregoar-se como um cruzado da anticorrupção. A
verdade é que a conversa dele é tudo “ar quente”. O Parlamento aprovou por
unanimidade uma lei que institui uma comissão anticorrupção, mas até agora
ele não conseguiu nomear um candidato ao parlamento para a dirigir. Ele
também não conseguiu nomear o novo Provedor de Direitos Humanos e Justiça.
Por agora, Timor-Leste está sem um sistema eficaz de vigilância contra a
corrupção. Que conveniente, num momento em que ele e seus ministros estão a
enfrentar críticas sem precedentes de má gestão financeira e de corrupção,
inclusive dentro das suas próprias fileiras ", disse Guterres.
Para encerrar o Sr. Guterres disse que o governo de facto parece ter a
intenção de continuar a invadir o Fundo Petrolífero da nação com grandes
orçamentos de que é incapaz de forma legal e efectivamente gastar, e que não
apresenta resultados para a erradicação da pobreza e desenvolvimento humano.
Para mais informações entre em contacto com o deputado José Teixeira +670
728 7080 ou fretilin.media @ gmail.com
[Non-text portions of this message have been removed]
De mansinho, aproveitando a dica da Fretilin Media (será Player ou Repplay?, seguramente Forward!), aí vai uma comunicação em tétum, desculpem mas não vislumbro ainda tradução consentânea na língua da Lusofonia, o que é pena.
Julgo que poderia haver também algum esforço de aproximação às línguas nativas em vez de esperarmos que a implantação, sempre de desconfiar, da língua da Lusofonia se proceda para que... outros percebam. Timor-Leste está em vantagem em relação a isso. Quantas línguas conseguem falar? São mais versáteis que muitos, seguramente. Níveis? Não sei. Mas...
Dili
(JND,19/11,paj. 14). Observasaun representante povu iha Uma Fukun
Parlamentu Nasional (PN) husi bankada CNRT, deputadu Natalino dos
Santos hateten, pakote referendum ne´ebe Governu implementa, la
deskrimina empresarius nasionais, tamba parte hotu-hotu hetan projektu
ba pakote referendum.
Legal tamba hasae husi OGE2009 ne´ebe PN aprova:
”Pakote
referendum ne´e dehan iha lian bahasa, kebijakan pemerintah iha loron
ne´ebe ita komemora, loron referendum, atu bele fó ba empresarius
hotu-hotu, pakote referendum ne´e mos foti husi kapital desenvolvimentu
iha orsamentu ne´ebe Parlamento Nasional aprova tiha ona iha 2009
nian”, koalia deputadu Natalino ba journalista sira, quarta (18/11) iha
PN.
Hasae Kbiit Empresarius Nasionais:
Haklaken
deputadu Natalino, husi pakote referendum ne´e, komitmentu Governu nian
atu hasa´e kapasidade sektor privado, tamba sektor privado hanesan
partener ba Governu atu desenvolve rai ida ne´e, tamba ne´e mak,
Governu halao pakote referendum atu halao teste nasional ida ba
empresarius nasionais sira katak, sira iha kapacidade ka lae atu halao
desenvolvimentu ba nasaun ida ne´e.
Governu AMP la deskriminasaun ba fahe pakote referendum:
“Tamba
ne´e, hau senti normal, bainhira sira husi oposizaun kritika pakote
referendum, maske buat ne´e halo diak mos sira nafatin dehan ne´e at,
Maite iha parte seluk, Governu ida ne´e mos la halo deskriminasaun husi
pakote referéndum, hodi hare ba partidu no kor, Maite ne´e ba Timor oan
hotu ne´ebe nudar empresarius nasionais iha direitu atu hetan projektu
husi Governu se deit”, katak deputadu Natalito.
Mari Alkatiri kritika, familia simu pakote referéndum:
Eis-Primeiru
Ministru no Sekretariu Jeral Partidu Fretilin Mari Alkatiri kritika
makas Pakote Referendum tamba deit la prevista iha Orsamentu Estado ba
2009 nian. Nudar lider oposisaun kritika makas ba medidas ida ne´e,
tamba ne´e hanesan failansu husi Governu AMP ne´ebe lidera husi PM Kay
Rala Xanana Gusmao.
Iha
parte seluk, tuir Vice Ministru Infra-Estruktura Jose Manuel
Carrascalão hateten ba Diario neé, Segunda (16/11) iha Palacio do
Governu katak, iha pakote referendum neé, familia Alkatiri mos simu
projetu pakote referendum, hanesan konstrusaun ba moru ponti kais, iha
Igreja Motael nia oin,kompanha Hidayat mak hetan nain husi Ahmad Alkatiri.
“Projektu neébe mak kompanha Hidayat kaer neé, iha nia kontinuasaun ba tinan oin, tamba konstrusaun ponti kais neé atu tahan
tasi bem, neebe ida neé nudar fase pakote referendum nian mak ida neé,
mas sei iha kontinuasaun ba tinan oin,”koalia Vice Ministru
Infra-Estrutuktura Jose Manuel.
Sublinha
membru Governu AMP Jose Manuel Carrasacalão, iha parte seluk, kompanha
Raniati Humar mak hetan projetu pakote referendum hadia estrada iha
Atauru, ba estrada balun neébe mak iha tiha ona, ida neé ho valor
orsamentu hamutuk trejentus ital mil dolar. J-2
p.s.: quando as "comadres se chateiam" é sempre um problema...
*Gestão Financeira de Gusmão questionada de dentro*
* *
Um dia antes do Parlamento Nacional de Timor-Leste começar a discutir a
proposta do orçamento nacional para 2010, a maioria dos membros do governo
de facto da AMP têm criticado publicamente a gestão de obras públicas e
levantaram questões relativamente à corrupção.
No diário de Díli, o Jornal Diário Nacional, em 16 de Novembro, o presidente
do Parlamento, Fernando Lasama Araújo, foi citado: "Essa coisa, o pacote
referendo [de infra-estrutura], quando olhamos para a sua qualidade, alguns
empreiteiros estão a realizar obras sem qualidade e a roubar o dinheiro do
povo."
O ex-consultor do FMI financiado para o Ministério das Finanças, e
actualmente chefe da, Head of Pro-Poor Policy Unit and Policy Advisor, UNDP
Timor-Leste, Rui Gomes, criticou também severamente a actuação do governo
num comunicado por escrito à comissão económica do Parlamento. O Sr. Gomes é
um líder académico timorense na área de estudos de desenvolvimento.
O líder parlamentar da FRETILIN Aniceto Guterres comentou: "O Sr. Lasama
questionou a qualidade e a eficácia da gestão do governo do pacote chamado
de "referendo " desde o início. Muitos no parlamento, organizações não
governamentais e a comunidade em geral, manifestaram a sua preocupação sobre
este passo mal concebido e juridicamente questionável do Sr. Gusmão. O nosso
partido tem a intenção de examinar este pacote na íntegra e está a preparar
uma acção judicial em devido tempo", alertou Guterres.
Ontem, o diário de Díli, Timor Post relatou que o deputado sénior da AMP,
Rui Meneses, criticou os pontos fracos do Ministério das Finanças e as
compras governamentais como a causa da corrupção generalizada.
"O nosso sistema ainda está fraco", disse ele ao jornal, acrescentando que
"o ponto fraco é que não há contratação centralizada para supervisionar todo
o projecto. Porque não há nenhuma contratação centralizada, cada ministério
compila os seus próprios critérios, não há critérios básicos, tais como as
regras gerais para controlar a contratação dos projectos que são iniciados."
Ele acrescentou: "Temos de reconhecer que politicamente o projecto do pacote
referendo carece de qualidade."
Entretanto, o presidente de Economia do Parlamento Nacional, das Finanças e
do Comité Anti Corrupção, Dr. Manuel Tilman, criticou o governo por não
gastar $US 116 milhões dólares do Orçamento de 2008 até meados de 2009, para
o qual ele acusou o governo de facto de falsas declarações ao Parlamento
durante o debate do ano passado. "Eles (o governo) estão a mentir quando
agora dizem que não há transições. Porque eles pagaram 116 milhões do
Orçamento de 2008 até Junho de 2009, que deveriam ter feito no final de
Fevereiro, e este surgiu no relatório da empresa Deloitte de contabilidade,
caso contrário não teríamos conhecimento ", relatou o Jornal Nacional
noticiando estas declarações como sendo de Tilman em 17 de Novembro de 2009.
O Sr. Guterres comentou: "O Sr. Gusmão foi apanhado. Ele tem dito repetidas
vezes ao Parlamento e ao povo de Timor-Leste que as "transições" eram más e
que o seu governo tinha eliminado essa prática. O relatório de auditoria da
Deloitte mostra claramente que isso não é verdade. A gestão das finanças
públicas do Governo está em desordem, e as instituições multilaterais como o
Banco Mundial são cúmplices no encobrimento desta má gestão com a sua
persistente incapacidade de resolver os problemas que publicamente os seus
assessores e missões descobriram ".
O Sr. Rui Gomes, um dos ex-consultores do governo financiado pelo FMI para o
Ministério das Finanças, e actualmente chefe da Pro-Poor Policy Unit and
Policy Advisor, um Programa de Desenvolvimento das Nações Unidas em
Timor-Leste numa recente nota preparada para a comissão parlamentar para a
economia, Finanças e da corrupção, criticou o pacote de referendo, dizendo
que esta despesa "sobrepõem a competência e a autoridade do Parlamento para
aprovar e fiscalizar o orçamento e passarem as leis de aquisições do governo
e os regulamentos por enfraquecimento competitivo e transparente dos
processos de concurso".
O Sr. Gomes também criticou a sustentabilidade do Orçamento proposto para
2010 por este não ser pró-pobre e por ser fortemente inclinado para Díli.” A
alocação de dois por cento do orçamento nacional para a agricultura não
apenas derrota o compromisso do governo para erradicar a pobreza, mas nega
as oportunidades de melhoria dos rendimentos aos lugares pobres de
Timor-Leste, e está longe de alcançar a segurança alimentar e a redução da
pobreza", disse ele. "Com uma elevada taxa de crescimento populacional
(3.l2% ao ano em média), o objectivo de alcançar a segurança alimentar no
país está se a mover na direcção inversa. "Acrescentou que existe um fosso
entre os ricos e os pobres em Timor-Leste: "Os benefícios do crescimento e
da distribuição de rendimentos continuou a estar nas mãos dos 20% mais ricos
da população. O contínuo declínio no crescimento da agricultura tem agravado
o problema da desigualdade de rendimentos."
O Governo de facto de Gusmão tem enfrentado acusações persistentes de
corrupção, conluio e nepotismo nos últimos dois anos e meio.
O órgão de fiscalização anticorrupção, o Gabinete do Provedor de Direitos
Humanos e Justiça, investigou e recomendou acções legais ao Procurador Geral
da República contra um número de ministros no governo de facto, incluindo a
Ministra da Justiça, Sra. Lúcia Lobato, a Ministra das Finanças, Emília
Pires, e o Vice-Primeiro-Ministro José Luís Guterres.
"O Sr. Gusmão gosta de apregoar-se como um cruzado da anticorrupção. A
verdade é que a conversa dele é tudo “ar quente”. O Parlamento aprovou por
unanimidade uma lei que institui uma comissão anticorrupção, mas até agora
ele não conseguiu nomear um candidato ao parlamento para a dirigir. Ele
também não conseguiu nomear o novo Provedor de Direitos Humanos e Justiça.
Por agora, Timor-Leste está sem um sistema eficaz de vigilância contra a
corrupção. Que conveniente, num momento em que ele e seus ministros estão a
enfrentar críticas sem precedentes de má gestão financeira e de corrupção,
inclusive dentro das suas próprias fileiras ", disse Guterres.
Para encerrar o Sr. Guterres disse que o governo de facto parece ter a
intenção de continuar a invadir o Fundo Petrolífero da nação com grandes
orçamentos de que é incapaz de forma legal e efectivamente gastar, e que não
apresenta resultados para a erradicação da pobreza e desenvolvimento humano.
Para mais informações entre em contacto com o deputado José Teixeira +670
728 7080 ou fretilin.media @ gmail.com
[Non-text portions of this message have been removed]
Assunto: [UMA LULIK] Comemorar o 12 de Novembro de 1991 e os 10 anos do Referendo de 3...
o bolo da comemoração, com o logotipo dos ATC's - imagem arquivo / DR
No sábado passado, dia 14 de Novembro, na Faculdade de Letras da Universidade de Coimbra, muitos foram os que se encontraram para assinalar estas duas datas. Deixamos aqui umas simples notas e algumas imagens sobre o evento.
Aos ATC's que sempre laboriosos e orgulhosos dos seus eventos, uma nota de apreço pelo esforço aplicado na realização deste encontro e que mais e intensos encontros se proporcionem futuramente.
Natália Carrascalão e Hélio Gueterres - arquivo / DR
Da parte da tarde a intervenção de João Gonçalves, Ministro da Economia de TL pautou-se por mostrar em linhas gerais aquilo que o IV Governo Constitucional tem em andamento e os objectivos a atingir. Mostrou-se bastante contente com o ambiente e recepção que teve nesta sua visita e enalteceu o trabalho desenvolvido pelos ATC's, deixando o apelo claro de que os timorenses devem voltar a Timor-Leste terminados os seus cursos pois serão absorvidos no mercado de trabalho bem como na função pública, visto que as carências em termos de quadros são evidentes. Referiu que o investimento privado é cada vez maior e em maior número, pelo que estão mais alargadas também as possibilidade de absorção daqueles que se vão formando num mercado que seguramente se irá tornar cada vez mais competitivo.
Ministro da Economia João Gonçalves e o moderador Joaquim Fernandesimagem arquivo / DR
Aguarda-se a todo o momento que seja facultada a transcrição do discurso do sr. Padre Câncio para que possa aqui ser incluída. Agradecemos desde já que nos façam chegar a respectiva.
Padre Câncio - arquivo / imagem DR
Foi interessante assistir à apresentação de diferentes pontos de vista por parte dos intervenientes na mesa, perante uma plateia onde se encontravam timorenses vindos dos quatro cantos de Portugal. Teresa Cunha fez uma apresentação em écran gigante, versando as dicotomias existentes na sociedade timorense. A minha leitura sobre esta apresentação remeteu-me para uma negatividade que tem sido constante em círculos afectos a sectores políticos que teimam em distorcer para proveitos partidários, uma realidade que obviamente se encontra em constante mudança e que merece ser acarinhada para que se siga em frente nos desafios de Timor-Leste e não exclusivamente proceder-se à persistente e até doentia forma de denegrir porque politicamente convém, na expectativa de criar desgaste sobre os que governam - sejam eles quais forem. Natália Carrascalão foi exímia em denunciar muito do que nessa matéria tem sido propalado no exterior e interior de Timor-Leste por parte desses mesmos sectores, tendo inclusivamente chegado a afirmar que a mentira e a deturpação são muitas vezes usadas quando se transmite, no exterior e para o exterior, aquilo que na realidade acontece em Timor-Leste. Muito mais haveria para se dizer.
Natália Carrascalão / Teresa Cunha - imagem arquivo / DR
Natália Carrascalão dirigiu-se aos presentes com um discurso de uma positividade de enaltecer. Natália Carrascalão mostrou e afirmou a sua total disponibilidade para "abrir portas" para a resolução de muitos dos problemas que os timorenses enfrentam em Portugal, o que deixa as expectativas a um nível elevado neste seu cargo de Embaixadora. O melhor dos sucessos para esta sua missão. Referiu que virá a Coimbra para os eventos realizados pelos ATC's e que com ela podem contar sempre que necessário.
Casimiro - imagem arquivo / DR
O Casimiro, contou um pouco da sua história sobre os acontecimentos do 12 de Novembro de 1991 em Dili. Na sala estavam também Levi Bukar Corte-Real (na plateia) e Joaquim Fernandes (moderador, na mesa) igualmente intervenientes e testemunhas do Massacre de Sta. Cruz e que se encontram a estudar em Coimbra.
Egídio Carion - imagem arquivo / DR
Egídio Carion leu um discurso que também esperemos tê-lo aqui tão breve quanto possível e que remeteu a plateia para memórias que esperemos jamais se repitam.
José Amaral fez a surpresa. Um momento especial com música e que não estava agendado mas que deixou todos os presentes maravilhados.
imagem arquivo / DR
Seguiu-se uma projecção realizada pelos ATC e a terminar foram colocadas algumas questões pela plateia mas que devido ao timing apertado já não poderiam ter a desejável resposta da mesa, tendo ficado registado pela sra. Embaixadora as intervenções que foram feitas.
A equipa do ATConline acompanhou o evento - imagem arquivo / DR
Natália Carrascalão foi entrevistada por Sandra de Jesus para o ATConline. Aguarda-se a todo o momento a edição por parte do ATConline desta entrevista e mais notícias sobre o desenvolvimento do evento que decorreu durante todo o dia de sábado.
Sandra de Jesus do ATConline e Natália Carrascalão - arquivo / DR
Já no exterior do edifício, onde decorreu o "comes-e-bebes" e onde todos descontraidamente confraternizaram, procedeu-se ao acender das velas do bolo que comemorava o 18º Aniversário do 12 de Novembro de 1991 e o 10º Aniversário do Referendo de 30 de Agosto de 1999.
o bolo com o ainda logotipo dos ATC's - foto arquivo / DR
Lamenta-se apenas a falta de tempo, imposto pela própria UC que tem obviamente um funcionamento limitado aos fins-de-semana, pelo que os trabalhos tiveram de ser acelerados provocando até uma salutar saída do edifício para aí se proceder ao "comes-e-bebes" tradicional para o encerramento do encontro. Natália Carrascalão acabou mesmo por dizer que "ao ar livre nos fazia lembrar mais a nossa própria terra." Ficou no ar a promessa sobre apoio a novas iniciativas dos ATC's no sentido de a Coimbra virem as diferentes individualidades que visitem Portugal.
Voltaremos ao tema.
--
Publicada por antonio josé em UMA LULIK a 11/15/2009 07:11:00 PM
Uma pequena homenagem a todas as pessoas que a 12 de Novembro de 1991 levaram a cabo uma das primeiras acções que acabaram por dar visibilidade internacional à luta do povo timorense rumo ao caminho da libertação e ao acordar das mentes adormecidas ou desistentes. Muitos foram cobardemente assassinados, muitos ficaram mutilados, outros sobreviveram. Alguns estão perto, outros distantes mas jamais serão esquecidos. A permanência no local de pessoas como Max Sthall e Steve Cox que tiveram a coragem de fazerem as imagens possíveis sobre os acontecimentos, deram a voz e "alimento" ao exterior para não mais se calar por Timor-Leste. Quero deixar aqui um abraço forte a ambos e a todos aqueles e aquelas que permaneceram fieis aos designíos de toda uma luta de libertação de décadas, levada a cabo com sacrifícios dos quais ainda hoje muitos sofrem as suas consequências.
fotograma do video de Max Sthall... Levi Bukar Corte-Real sangra, agarrado por um companheiro no cemitério de Sta. Cruz, Dili / 12 Novembro 1991 Um dia esta estória e muitas outras verão a luz do dia, por ora, exemplos como o do Levi continuam numa ligeira sombra de pesado silêncio, ele próprio assim o quer. Quantos mais haverá?
JAMAIS ESQUECEREMOS! Obrigado!
--
Publicada por antonio josé em UMA LULIK a 11/11/2009 02:45:00 PM
Timor Leste quer se firmar como destino turístico da pesca
Díli, 5 nov (Lusa) - O presidente da República do Timor Leste, José
Ramos-Horta, disse nesta quinta-feira que o país tem condições únicas
para se afirmar no turismo de lazer, em especial na área do mergulho e
da pesca esportiva.
"Acredito
que a pesca desportiva nas águas do Timor vai ser a grande atração
turística dos próximos anos, em que o país facilmente pode concorrer e
bater qualquer outro destino na região da Ásia", disse o presidente.
"Não
podemos concorrer com Bali, Malásia ou Tailândia em algumas áreas, mas
na pesca desportiva e no mergulho, Timor Leste, dentro de pouco tempo,
vai ser o destino por excelência", previu Ramos-Horta.
O chefe
de Estado falava na apresentação da primeira "Competição Internacional
de Pesca Desportiva de Timor-Leste", organizada pela presidência da
República, com o patrocínio da Timor Telecom (TT), que vai acontecer na
ilha de Ataúro entre os dias 27 e 29.
De acordo com a
organização, estão inscritos mais de 100 pescadores de várias
nacionalidades, principalmente de Portugal, Austrália, Nova Zelândia,
Malásia e Cingapura.
Segundo Ramos-Horta, trata-se de mais uma
iniciativa da presidência, com o apoio do Governo, que tem em vista
"colocar Timor-Leste no mapa do mundo e transmitir uma imagem positiva
das condições de paz em que hoje o país vive".
A competição de
pesca internacional, nas águas do Timor Leste, entre Díli e Ataúro, tem
um patrocínio da Timor Telecom superior a US$ 30 mil e uma contribuição
governamental de US$ 20 mil.
Ramos-Horta agradeceu o apoio da
TT, salientando que "não é a primeira vez que apoia iniciativas sociais
e desportivas e humanitárias, mas este é o maior patrocínio já feito
pela TT, que torna possível a realização deste evento".
Manuel
Amaro, administrador da empresa do grupo Portugal Telecom, justificou o
apoio por se tratar de um evento importante para mostrar as
potencialidades do país e estar inserido num projeto de desenvolvimento
sustentável que visa gerar oportunidade de rendimento para a população.
"Ataúro
é especial para a TT porque faz agora cinco anos que foi iniciada a
atividade da Timor Telecom e os serviços de telecomunicações chegaram
pela primeira vez àquela ilha", disse.
"Todos os anos a TT
dedica parte das suas verbas ao apoio de eventos que acredita terem
impacto positivo na população e que contribuem para o desenvolvimento
do país", disse.
Manuel Amaro elogiou as iniciativas do
presidente da República do Timor Leste que, "através de eventos
internacionais de grande dimensão está a encontrar áreas em que
Timor-Leste tem grande potencial".
"É a imagem de Timor-Leste, os timorenses e as pessoas que visitam o país que saem a ganhar", concluiu.
---------- Forwarded message ---------- From: Celestino Ruivo<cruivo@...>
Date: 2009/11/5
Subject: Encontro sobre Cozinha Solar em Faro To: cruivo@...
Bom dia,
Na expectativa de ser também do seu interesse informo que no dia 28 de Novembro de 2009 irá realizar-se no Instituto Superior de Engenharia da Universidade do Algarve o seguinte encontro:
Cozinha solar;
Casos práticos, educação ambiental,
segurança alimentar e campo de teste de aldeia solar
Informações detalhadas sobre o evento (programa, oradores, inscrição, etc) estão disponíveis abaixo e no ficheiro em anexo.
Agradece-se divulgação do encontro junto de potenciais interessados.
Cumprimentos solares
Celestino Rodrigues Ruivo
Instituto Superior Engenharia-Universidade do Algarve
Campus da Penha, 8005-139 Faro-Portugal
Nota: Caso não pretenda receber e-mails sobre este tipo de assunto responda por favor a este e-mail colocando em assunto: REMOVER
*************************************************
Programa previsto
9h00 – Abertura
9h15 – A cozinha solar e a educação ambiental nas escolas
Orador: Jaime Gonçalves; Prof. EB 2,3 Eng.º Nuno Mergulhão- Portimão
9h45 – Potencialidades da cozinha solar. Sistemas do tipo caixa.
Sistemas do tipo parabólico para cocção directa e indirecta ( SK14, Artesol, Scheffler).
Aplicações em cozinhas de restaurantes no Chile, de cantinas em escolas, fábricas, instituições militares e templos na Índia e
numa instalação móvel em festivais de Verão na Europa Central.
Orador: Celestino Rodrigues Ruivo; Prof. DEM/ISE/UALG
10h15 –Segurança alimentar na cocção de alimentos em cozinhas solares
Oradora: Ana Anastácio; Profª. DEA/ISE/UALG
11h00- O campo experimental da Aldeia Solar em Tamera.
Sistema solar para cocção directa com reflector Scheffler.
Sistema solar inventado por Jürgen Kleinwächter: captação da radiação solar em estufa através de lentes de Fresnel para produção de óleo quente para produção de electricidade e cocção indirecta com possibilidade de acumulação de energia térmica para cocção noctura ou em períodos de fraca radiação solar.
Orador: Membros da equipa do projecto da Aldeia solar
em Tamera (Monte do Cerro, Colos, Alentejo).
12h30 – Debate
13h00 Encerramento
A inscrição no encontro deverá ser feita até 23 de Novembro de 2009.
A ficha de inscrição devidamente preenchida deve ser enviada para:
Prof. Celestino Rodrigues Ruivo
Instituto Superior Engenharia-Universidade do Algarve
Campus da Penha, 8005-139 Faro-Portugal
O custo da inscrição é de 20 euros.
O pagamento da inscrição poderá ser efectuado no próprio dia.
O encontro poderá ser cancelado caso o número de participantes seja reduzido.
Ficha de inscrição- Cozinha Solar, 28 Nov 2009
*********************************************************************
Nome:___________________________________________
Número de identificação fiscal:_______________________
Informação adicional:
Prof. Celestino Ruivo (<mailto:cruivo@...>cruivo@...) ou
Secretariado do Dep. Eng. Mecânica
Inst. Superior de Engenharia-Universidade do Algarve
Tel: +351 289800166 / +351 289800100 (ext. 6571)
Fax: +351 289888405
Programa para comemoração de “12 de Novembro” e 10º Aniversário do Referendo
“RETROSPECTIVA OS PASSOS DADOS, OLHAR PARA FUTURO” Sábado, 14 de Novembro de 2009 / Coimbra
Horário Actividades
09.30 – 10.00 Recepção
10.00 – 10.45 Abertura do encontro com a celebração de Missa celebrada pelo Sr. Padre Câncio
10.45 – 11.00 Intervalo
11.00 – 12.45 Apresentação de cada um dos grupos académicos ou culturais e o seus
pontos de vista em relação ao Tema (Representantes de cada zona). São convidados estudantes de Aveiro, Braga, Évora, Porto, Lisboa, APARATI, AT, FORUM JET e comunidades Timorenses existentes em Portugal. Intervenções da assembleia
12.45 – 14.30 Almoço (será na cantina universitária)
Secção de debates e intervenções
14.30 – 14.50 1º Orador (Representante estatal, Embaixadora de Timor Leste em Portugal, - Sra. Doutora Natália Carrascalão)
Encontro do Presidente dos ATC
com a Embaixadora, Dr.ª Natália Carrascalão
| DG/ATC/PRESIDENTE |
No dia 12 de Outubro de 2009, o presidente dos ATC encontrou-se pela
primeira vez com a nova embaixadora de Timor Leste, Dr.ª Natália
Carrascalão, no seu gabinete em Belém. Os objectivos do encontro foram:
a apresentação da associação dos Académicos Timorenses de Coimbra (ATC)
à nova Embaixadora da RDTL, as dificuldades que os membros estudantis
enfrentam, tais como: a dificuldade da língua Portuguesa, a falta ou o
pouco apoio, tanto financeiro como psicológico aos estudantes mais
vulneráveis, a falta ou a diminuição da vinda de estudantes novos para
Coimbra, o que leva ATC para o caminho de enfraquecimento da sua
existência e finalmente pedir a embaixada uma especial atenção em
relação aos estudantes que estão na recta final do seu percurso
académico.
Em relação a existência dos ATC, a Sr.ª Embaixadora, Dr.ª Natália
Carrascalão, disse que já tinha conhecimento através da Leni Fernandes,
membro dos ATC, que devido a motivos pessoais regressou a Timor e
trabalhou com a actual Embaixadora quando esta exercia o cargo de Chefe
de Gabinete do Presidente da República de Timor Leste, Dr. José Ramos
Horta. A Embaixadora ficou agradavelmente surpreendida com o número de
estudantes timorenses existentes em Coimbra e principalmente com as
diversas áreas de estudo destes estudantes.
Quanto as dificuldades na língua Portuguesa, a Sr.ª Embaixadora deu
algumas sugestões tais como: procurar conviver mais com os estudantes
portugueses e não só, de modo a criar o hábito de falar a língua
Portuguesa e interagir mais com os colegas de residência, não só para
aprender a língua e a cultura Portuguesa mas também de mostrar aos
portugueses alguns hábitos dos timorenses, “uma pessoa que já se
habituou a dormir com a lipa* ou comer comida timorense tal como batar da´an,
não tenham vergonha em praticar esses hábitos numa residência
estudantil, porque é mesmo assim a vida que nós, os timorenses, temos e
é este o nosso hábito”. Disse ela. A questão da língua “A língua
Portuguesa não é só dos Portugueses mas também dos timorenses, porque é
a língua oficial de Timor Leste ”, acrescentou.
Apesar de estar a exercer há pouco tempo o cargo, a Sr.ª Embaixadora
demonstrou bastante interesse em se inteirar da situação dos estudantes
Timorenses e estabelecer um plano de apoio para aqueles que estão com
mais dificuldades, nomeadamente no que diz respeito ao pagamento de
propinas em atraso de modo a poderem se inscrever no ano lectivo
seguinte e aos licenciados que pretendam requerer o certificado de
habilitações, visto que sem o certificado não podem ingressar no
mercado de trabalho. Afirmou que a embaixada não tem dinheiro mas
prometeu informar o Ministro da Educação sobre o assunto.
Falou se também dos estudantes do projecto do IPAD (Instituto Português
de Apoio ao Desenvolvimento) que neste momento se encontram em
dificuldades financeiras em tirar o mestrado, uma vez que a bolsa de
estudo que possuem só abrange a Licenciatura. O objectivo desses
estudantes é o de complementar a sua licenciatura com o Mestrado a fim
de poderem se especializar mais na sua área de formação, podendo assim
dar uma contribuição melhor no regresso à Pátria. Ficou a promessa da
Sr.ª Embaixadora em negociar com o IPAD uma possível prorrogação da
atribuição das respectivas bolsas.
Relativamente a redução de número de estudantes Timorenses em Coimbra,
o presidente dos ATC manifestou a sua preocupação, nomeadamente ao
reduzido número de estudantes novos que ingressam na Universidade de
Coimbra, visto que a continuidade dos ATC depende dos seus membros
estudantes. “ATC
está a perder os seus membros, ATC está a enfraquecer….é bom ouvir a
palavra sucesso no percurso académico, mas para esta querida
associação, não é assim tanto”, querendo o presidente dizer com
isso que terá que haver um equilíbrio relativamente aos estudantes que
acabam o curso e os novos que se vão ingressar, havendo assim uma
compensação. Para esclarecer a preocupação do presidente, o adido para
a educação, Sr. João Aparício Guterres referiu que realmente houve
planos para a vinda de novos estudantes para Coimbra mas por razões de
saúde apenas irá ser possível a vinda de 1 estudante no presente ano
lectivo, ficando o outro estudante de vir só no próximo. Sobre a
questão das dificuldades financeiras dos estudantes, o Sr. João
Aparício referiu que “para um bom atendimento por parte do Governo
de Timor Leste, é preciso que todos os estudantes que se encontrem em
dificuldade financeira, apresentem, com toda a clareza, a sua situação
e que cumpram todos os requisitos feitos pelo Governo, em específico,
pelo Ministério da Educação, caso contrário poderá haver uma
impossibilidade em atribuir o apoio em forma de bolsa de estudo ou um
subsídio para pagar as propinas”.
No final do encontro o presidente dos ATC aproveitou a ocasião para
convidar a Sr.ª Embaixadora para participar no encontro nacional de
estudantes Timorenses em Portugal no âmbito da comemoração do 10º
aniversário do Referendo e cerimónia de homenagem às vítimas do
massacre do dia 12 de Novembro de 1991. É um encontro com o objectivo
de reunir, não só os estudantes Timorenses em Portugal mas também as
entidades ou organizações Timorenses existentes no país. O encontro tem
como tema principal “RETROSPECTIVAR OS PASSOS DADOS, OLHAR PARA O FUTURO”.
Apesar de ter uma agenda bastante preenchida, ficou a promessa por
parte da Sr.ª Embaixadora em nos honrar com sua presença e referiu que
irá estender o convite ao Sr. Ministro da Educação, Dr. João Câncio.
ATConline
Fonte: Hélio Guterres, Presidente ATC
Edição: ATConline
Publicação: 3-11-2009
DEMOCRATIC REPUBLIC OF TIMOR-LESTE
IV CONSTITUTIONAL GOVERNMENT
MEDIA RELEASE Díli -October 29, 2009
Statement
By
The Spokesperson of the IV Constitutional Government,
The Secretary of State for the Council of Ministers
Gusmão Government social policies put people first in 2010 budget
The 2010 budget, mandated by the national priorities for the 2010 State budget
to empower the people of rural areas, will continue to support the strong social
policies started by the IV Constitutional Government in late 2007 which puts the
people of Timor-Leste and the reduction of poverty at the forefront of the
national agenda.
One of the major achievements of the Government was the development of the
Ministry of Social Solidarity Strategic Plan for 2009-2012 and Long Term Plan
2010-2030. The plan is a living document that will guide the Ministry of Social
Solidarity into the future in the next 20 years. The implementation of the plan
will begin with the annual plan for 2010.
The Government through the Ministry of Social Solidarity (MSS) has pioneered
reforms and legislation which have contributed to the ongoing stability of the
nation and have contributed to better rights and conditions for the most
vulnerable in Timor-Leste.
The 2010 budget will continue to support a myriad of innovative programs like
Social Protection for mothers, the "Mother's Support Fund", an effort by the
Government to respond to households headed by women. The policy is part of the
overall Ministry of Social Solidarity strategy to increase the social conditions
of the groups in need of assistance, like single mothers.
The approval and implementation of the Children at Risk Protection Policy
defends the fundamental rights of every Timorese child. The policy protects from
sexual abuse, domestic violence and forced labor and guarantees a child's
inalienable rights to care and schooling.
The policy guides the state to intervene, advocate, assist and respond as
required for children in need.
As Healthcare infrastructure and human resources are limited in Timor-Leste, in
2008 the Government approved and implemented the Social Protection Policy for
Families in Special Circumstances, such as those needing overseas medical
treatment. This policy assists patients that cannot be treated in Timor-Leste to
be transferred overseas and targets most vulnerable citizens of Timor-Leste.
Since independence, the country hasn't had a legal framework to deal with
disasters even though Timor-Leste is highly prone to natural disasters. The
legal framework of the National Disaster Management Policy and Housing Recovery
Guidelines assists the Government through the Office of the Deputy Prime
Minister of Social Affairs and the Ministry of Social Solidarity to prevent,
mitigate, respond to and aid recovery from the impact of disasters that take
place in Timor-Leste every year The implementation of the policies was launched
in 2008. Based on these policies, the MSS has established disaster response
structures in all 13 districts and has given aid to thousands of victims.
The Decree Law No.19 June 2008 on Subsidies for the elderly and Invalid People
by the Council of Ministers and the Approval of Decree Law for National
Liberation
Combatant by the National Parliament has paved the way for the first social
pensions to be paid to targeted citizens of Timor-Leste. Since 2008, 141,000
payments have been made to elderly and some 4,173 former veterans and their
families have received pensions.
The Approval and Implementation of the National Recovery Strategy for Internally
Displaced People (IDP's) relocated and resettled some 150,000 internal refugees.
Those payments have now contributed to a reduction in the 2010 budget but The
National Policy Guidelines for Social Housing for Vulnerable Groups, the housing
policy which was established to increase the standard of living for vulnerable
groups, will continue in all 13 districts.
Social compassion has even extended to taking care of those in mourning by
providing assistance in terms of funeral cars and coffins. The National Policy
for Funeral Vehicles is also implemented in all 13 districts, giving dignity to
families most in need after a death.
A total of US$1,433,000 has been paid to mothers in grants. In 2008, 7,050
students were supported by the Government, in 2009 the number increased to
9,738.
In 2008, $1.59 million has been paid to send the sick for specialized overseas
treatment, this year $1.6 million covered a further 308 patients. $13.3 million
in pension payments have been made to the elderly.
This year $45,986.00 has been paid in scholarships to 78 children of veterans to
study overseas and by the end of 2009, $17 million will have been paid to
veterans and their families in pensions.
The Secretary of State for the Council of Ministers and the Official Spokesman
for the IV Constitutional Government Ágio Pereira said "We are not a Government
that is perfect and not a Government that has gotten everything perfect, and as
much as we would like to eradicate poverty in the immediate, we acknowledge it
is a long term proposition which will not be achieved in our short term in
Government; but I hope we are always remembered as the Government that
introduced the concept of honest, accessible and responsive leadership, focusing
on national development but also on the very crucial elements of social
responsibility and compassion." ENDS
For More Information Contact: Agio Pereira +670 723 0011; E-mail:
agiopereira@...
DEMOCRATIC REPUBLIC OF TIMOR-LESTE
IV CONSTITUTIONAL GOVERNMENT
MEDIA RELEASE Díli- October 28, 2009
Statement
By
The Spokesperson of the IV Constitutional Government,
The Secretary of State for the Council of Ministers
Bano and Teixeira ; Public Finance Management
Aresenio Bano and José Teixeira need a course in public finance management;
which could have started this week if either had bothered to attend the
Commission C hearings in National Parliament where the Minister of Finance, Ms.
Emilia Pires, spent two exhaustive days on October 26 and October 27, reviewing
in depth the budget executions of 2008, 2009 and the details of the 2010 budget.
Despite not being present at the Commission C hearings, both Bano and Teixeira
made themselves readily available as experts for media interviews on public
finance management (names and numbers at the bottom of the Fretilin media
release dated October 27, 2009).
Neither Bano nor Teixeira seem to be aware that they quoted audit reports on
their own Government and that the public financial management system under the
Fretilin Government violated the laws of Timor-Leste, The Budget and Financial
Management UNTAET Regulation 2001/13 Section 39.1 (b) which requires that
`public accounts must be consistent with international accounting standards.'
The previous system, which led the country to double in poverty with negative
economic growth rates, did not comply.
In response to the assertions of Bano and Teixeira on October 27:
1. The auditors of the IV Constitutional Government, Deloitte Touche Tomahatsu,
had approached the previous auditors, namely Merit Partners, requesting the
working documents of the previous years' audit. Merit Partners denied the
request. The working papers are not retained by Government and the prerogative
to share such documents is solely the discretion of the company that conducted
the audit.
2. Deloitte Touche Tomahatsu had, during the course of their audit, asked for a
list of contracts of a number of employees. The Treasury was able to produce the
contracts of employees appointed during the last two years to audit for their
examination. However, contracts of employees who were appointed during the
period of the UN Transitional Administration and thereafter till 2006 were not
readily available as these documents were left in the Government warehouse
during the disturbances of 2006 without any proper archival system rendering the
documents irretrievable.
3. The comment by the auditors that they could not obtain evidence `to support
the validity of pension payments' is due to the fact such payments are made in
cash in the districts on a quarterly basis and the auditors were unable to
physically verify actual pension disbursements in the field due to the lack of
time.
4. The assertions by Bano and Teixeira that there were no audit qualifications
in the reports of the previous years were not factual. Merit Partners in their
audit report for the year 2006-07 mentioned among others the following:
• `That the National Administration of Customs was unable to provide supporting
documents for the financial transactions for the year ended 30 June 2007. We
were advised that all documents were destroyed during an arson attack during
civil disturbance'
• `The value of "unallocated stores" of US $1.176 million disclosed in the
financial statements does not reflect the actual value of the asset as at 30
June, 2007. We understand that during the period of civil disturbances a
substantial amount of stock was removed without authority from the Government
warehouse housing unallocated stores"
• "We are unable to comment on the valuation of the investment in the BPA as
disclosed in the Statement of Affairs as we have not been provided with audited
financial statements of the BPA or other supporting documentation"
• "Five of Treasury's bank accounts ( including the main operating account) have
not been reconciled to the bank statements as at 30 June 2007"
In regards to audit of payments made after 31 December, 2009, the auditors have
stated that they were unable to satisfy themselves of the completeness of these
receipts and payments as `….we have not audited all receipts and payments for
the period January 1 to 30 June 2009'. All documents were made available to the
auditors for audit purposes.
However, as the report had to be presented by end August 2009, the auditors did
not have time to audit all the documents made available to them. The practice of
keeping accounts open after year end, was a practice that began under the
Fretilin Government. A large number of such arrears had to be cleared at the end
of 2008, many relating to "carry-overs" from 2006-2007 and earlier years.
The auditors have not commented about `missing funds' anywhere in their report.
It should be noted that the Ministry of Finance has since adopted the
recommended international best practice modified cash accounting system,
decentralized budget execution to line ministries for more efficient service
delivery, eradicated carry-overs which had immobilized the system, and brought
in a specialized team of experts in operating the Free Balance system to ensure
the accounts and expenditure of Timor-Leste could be monitored on a daily basis.
Manipulating budget execution rates is the norm for Bano and Teixeira each year
during the budget period.
They failed to mention that the IV Constitutional Government have executed more
public funds into the economy than all previous Governments combined and the
`engine house' ministries have doubled, and in some instances, tripled their
output.
The budget rates for 2009 have only been reported up to October. The fourth
quarter of the year has only just begun, and is always the heaviest spending
quarter particularly for capital items.
The PFM law holds each line ministry responsible for budget execution, the
responsibility of the Ministry of Finance is to provide strong technical support
and assistance for whole of Government, and Ms. Pires is the first Finance
Minister to release a document with budget execution rates of each line ministry
available to the public through the National Parliament on a quarterly basis;
introducing a new level of accountability and transparency to the budget
process.
On September 17, 2009 Jim Adams, Vice President of the World Bank, praised the
financial management of the IV Constitutional Government. "Timor-Leste has
achieved solid economic growth over the last two years. This is no small
achievement in difficult times - nationally and globally.
Through the dedicated efforts of all sectors of Timorese society, social
stability has been restored and an environment of economic growth is being
fostered. Government spending has increased markedly and this is bringing
benefits to poor people across the country"
Mr. Adams also noted that "Timor-Leste had implemented its national recovery
strategy even in the face of assassination attempts on the President and Prime
Minister in 2008. As a result:
Thousands of internally displaced people being resettled using
Government-provided funds to reconstruct housing and rebuild livelihoods,
Hundreds of schools have continued to be built, rehabilitated or expanded
allowing for tens of thousands more children to attend school, Job creation
programs are beginning to bring about much-needed local income generation,
especially in poorer rural areas, a pension scheme for veterans has been put in
place as well as pensions for the elderly and
disabled, Non-oil GDP growth reached an impressive 12.8 percent in 2008 and
Budget execution accelerated from US$65 million in 2005 to US$551 million in
2008, reflecting stronger financial management and strategic planning systems in
the Ministry of Finance and other agencies."
Despite the bids of Bano and Teixeira to tarnish the reputation of Ms. Pires
with cheap and manufactured allegations, which we can all be assured will
continue throughout the budget debate process, the desperate duo cannot
manipulate the facts. Ms. Pires' expertise has helped Timor-Leste become the
second fastest growing economy in the world last year, behind Qatar; an
impressive accomplishment, considering the state of the nation in late 2007 when
the IV Constitutional
Government took office.
Agio Pereira, the Secretary of State for the Council of Ministers and the
Official Spokesman for the IV Constitutional Government noted, "These results
are certainly not a product of `woeful financial management', but should provide
resounding reassurance and confidence in the Prime Minister, His Excellency
Xanana Gusmão, who is executing a challenging national agenda of social and
economic reforms for the people of Timor-Leste'.
`I strongly recommend that any accurate information needed on budget information
from the media or the public be directed to The Ministry of Finance, where there
is Timor-Leste's foremost expertise in public finance management and the
Minister of Finance, Ms. Pires, who will be much more forth coming and
unquestionably more knowledgeable than either Mr. Arsenio Bano or Mr. Jose
Teixeira on the financial status of Timor-Leste."ENDS
For More Information Please Contact: Ágio Pereira +670 723 0011; E-mail:
agiopereira@...
REPÚBLICA DEMOCRÁTICA DE TIMOR-LESTE Gabinete do Primeiro-Ministro
Constituição da RDTL
Comunicado de Imprensa Díli, 25 de Outubro de 2009
Primeiro-Ministro, Kay Rala Xanana Gusmão, inaugura a Estação de Rádio e Televisão Suara Timor Lorosa’e (STL)
No passado dia 22 de Outubro, Sua Excelência o Primeiro-Ministro de Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, inaugurou a Estação de Rádio e Televisão do Suara Timor Lorosa’e (STL) nas novas instalações em Fatumeta, Díli.
Visivelmente satisfeito, Sua Excelência, fez votos de confiança e desejos de pleno sucesso ao Suara Timor Lorosa’e, por esta iniciativa que, no futuro, contribuirá para uma significativa melhoria dos serviços de informação e entretenimento prestados.
O Primeiro-Ministro aproveitou ainda a oportunidade para agradecer aos media nacionais pela dedicação, empenho e sincera intenção em assumir um papel activo no desenvolvimento nacional através da tão necessária disseminação de factos jornalísticos e na construção de uma consciente e informada opinião pública. FIM
Para mais informações contactar: António Ramos da Silva, telefone (+ 670) 72 300 87 gabinetemediapm@...
.
Komunikadu ba Imprensa Díli, 25 Outubru 2009
Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, inaugura Estasaun Rádiu i Televizaun Suara Timor Lorosa’e (STL)
Iha loron 22 Outubru, Sua Exelênsia Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, inaugura Estasaun Rádiu no Televizaun Suara Timor Lorosa’e (SATL) iha nia instalasoens ka fatin foun iha Fatumeta, Díli.
Hatudu laran ksolok, Sua Exelênsia fó nia votus konfiansa no hein katak Suara Timor Lorosa’e, ho nia inisiativa ida ne’e, iha futuru, bele kontribui mós hodi hadi’a liután servisus informasaun no entretenimentu ne’ebé hala’o ona.
Primeiru-Ministru aproveita oportunidade atu agradese ba media nasionál hotu tanba sira nia dedikasaun, empenhu no hakarak tebes duni atu simu papél ativu iha dezenvolvimentu nasionál liuhusi diseminasaun ne’ebé presiza halo kona-ba faktus jornalístikus no oinsá bele harí no haburas opiniaun públika ida ke konsiente i informada. FIN
Atu hetan tan informasaun seluk bele kontakta: António Ramos da Silva, telefone (+ 670) 72 300 87gabinetemediapm@...
--
Publicada por Margarida Az em UMA LULIK a 10/27/2009 08:22:00 AM
in EPA:
http://www.google.com/hostednews/epa/article/ALeqM5g-tMUlwfHSH382UT53nVeIaYo_lg
Incidentes com militares indonésios na fronteira de Oecussi, Timor-Leste
De João Miguel Souto (LUSA) – Há 1 hora
Díli 23Out (Lusa) - Militares indonésios destruíram o estaleiro de construção de
um posto fronteiriço de Timor-Leste e retiraram os materiais, no enclave de
Oecussi, disse hoje à Lusa o secretário daquela região autónoma.
De acordo com o secretário regional Jorge Teme, o incidente ocorreu no início da
semana, em Cruz Bijae Sunan, no sub-distrito de Paasabe, e está na origem de um
clima de tensão que se vive na zona, mas "já está resolvido", tendo as
autoridades indonésias devolvido os materiais que haviam retirado.
"A instalação do posto fronteiriço vai começar a ser construída em território
timorense que não é alvo de disputa", esclareceu à Lusa Jorge Teme.
Buy Local With SMS: Connecting Suppliers with Humanitarian Operations in East Timor and Afghanistan
10.21.09 Author | saritamoreira
East
Timor is studded with international organizations that are focusing on
the country’s reconstruction and development. East Timor’s
two-decade-long independence struggle against Indonesiaresulted in the country’s independence in 1999.However,
after that independence referendum, Indonesian militias destroyed 80%
of the infrastructure from which the country is still recovering today.
Thousand of international aid workers move to the country every year
but one must wonder how much they consume locally. It is not uncommon
when visiting a foreigner’s house in Dili to find furniture made by big
international chains, or a refrigerator full of food from Australia,
Argentina and the US. Meanwhile, 49% of the Timorese citizens live on
80 cents a day.It is possible to connect the markets – supply and demand – better?Are there technologies, such as SMS, that can be used to connect local producers with this market?
That is the goal of Peace Dividend Trust (PDT),
an organization founded in 2004 that works on making peace and
humanitarian operations more efficient, effective and equitable through
its innovative approaches.
Scott Gilmore, the founder of the Trust, used to work for the UN's
Transitional Administration in East Timor in 2001. There he
experienced hands-on the challenges of re-development. He and his
colleagues noticed, for instance, that international aid and
peacekeepers were often extremely slow to get going, resulting in
setbacks that were largely due to small and fixable management
problems; or, that administrative delays procuring something as simple
as license plates for UN jeeps hindered the deployment of peacekeepers
into the conflict zone.
But one issue in particular caught Scott’s attention. A key issue in
East Timor, as in most countries recovering from conflict, is the
significant level of unemployment. And in this case, despite multiple
assessment missions, almost no donor money had been disbursed to
support job creation or economic recovery more broadly.
Recent reports note
that even seven years after the first independent Government was
elected, East Timor receives one of the highest amounts aid of aid per
capita in the world. And yet, even though bilateral and multilateral
agencies spent approximately $5,200 million U.S. dollars between 1999
and 2009 on programs related to East Timor, Timorese people are still
poor. Individuals and organizations have begun to question the real
impact of such donors’ injection of money in the development of local
economy.
At the same time, Gillmore watched as his
Timorese landlord used his monthly rent to refurbish minibuses burnt in
the conflict. By the time the aid money had arrived, Scott’s landlord
was the biggest employer in the neighbourhood, providing bus services
across the country. This was striking, and led to an obvious question -
what if international agencies procured more goods locally so that
entrepreneurs like his landlord could quickly find the capital needed
to rebuild their economy?
Edward Rees, PDT’s Senior Advisor in East Timor, explains,
We can help the
peace operation better communicate with "local" communities in their
own language. We can target information to specific groups. It has
economic, citizen participation, security, political, social, and
development applications. The range is huge. A lot of these
technologies are already used in developing countries, but very few -
if any - are used in post conflict countries - that is where we come
in. We are an organisation that works on these issues in the critical
5-10 period after conflict when most people are thinking emergency - we
are thinking long term and new.
Word of mouth: BUY LOCAL
PDT
promotes projects aimed at creating jobs and business opportunities
through increased local procurement in countries experiencing or
recovering from conflict.
This is particularly challenging in East Timor
where the violence and destruction that followed the referendum in 1999
devastated 80% of social and communication infrastructures. When the
country became the first new nation of the 21st century, it had almost
no technological environment.Believing that in order to
build a national economy, international buyers must be addressed, PDT
provides market information through its Building Markets database.
The Procurement Database allows a user to
search through thousands of different businesses categories organized
by region to find information about each formal business, the type of
activity, services and products available, contacts, references and
other useful information. Edward Rees notes:
We do what no one
else in the world does. We conduct business verification. We ask local
businesses 35 questions, and put the answers online, in an organized,
transparent, accessible, and searchable manner. The survey forms are
manually re-verified by phone and SMS, and then the information is
uploaded. Businesses are manually re-verified every 6 to 12 months.
This community of business people is the hope for the future in
post-conflict states when it comes to solving the unemployment issue,
and yet to the best of my knowledge no one but us asks the questions we
do, and transmits it to the World Wide Web.
PDT also operates and supervises so-called
Tender Distribution Points in its marketplace offices. Tender
Distribution Points, which are open to the public, offer access to
current tenders from international organizations, private business,
government line ministries and military organizations.
Mobile Tech at Scale from Afghanistan
Mobile technology, mostly via SMS, plays an
important role in the management and administration of staff and allows
for broadcasting alerts to local businesses in even the most isolated
areas.
In the first Marketplace project in Afghanistan
where PDT also operates, the organization explored the use of SMS
messaging using its procurement database. The extensive roster of local
businesses were sent specific messages announcing new international
tenders as they are received.
A new platform is currently being tested in
Afghanistan for sending bulk SMS for tender alerts. Anne Wilson, PDT's
IT Manager, says:
PDT is using the
Clickatell Bulk SMS Gateway combined with their PHP API. This API is
connected to a customized Drupal installation which is the backbone to
the Afghanistan Online Procurement Directory.
Suppliers can to indicate to the verification team whether they wish to
receive tender notifications via Email or SMS. As tenders come into the
PDT office in Afghanistan we use a web interface to send out alerts
about new tenders.
Tenders notifications are sent out based on
different supplier sectors (for exacmple in construction where Civil
Engineer Tenders only go to suppliers who have been identified as being
able to provide engineering services).The tenders can also be targeted based on the location ofthe supplier and location in which the tender is to be carried out.
Mobile technology also plays an important role
in the PDT work in Timor. PDT trains local agents for helping
individual and institutional buyers’ source goods and services from
local suppliers. These staff communicate their activities and results
to the Head Office on a daily basis using coded SMS which then replies
giving ideas, contacts and whatever the field need via SMS.
PDT uses Nokia PC Suite for managing staff SMS. Rees explains how Nokia PC Suite was chosen:
I owned a Nokia and
installed the PC Suite and discovered how to manage my phone better. So
I thought - so should the staff. It allows people to cut and paste SMS
messages for reporting purposes. I tried FrontlineSMS as well, but
could not make it work.
Although the staff is equipped with mini
computers and Open Office for their work, the use of SMS has proven to
be more advantageous since it allows the organization to save both time
and money in phone calls and field trips. The use of SMS also allows
getting around the Internet gap in the districts while not depending on
web based platforms. But because of Internet costs and bandwidth, the
organization can not take full advantage of SMS – namely PDT cannot
automatically integrate SMS and web based platforms in order to manage
the exchanged information. There is still too much time being spent on
manually uploading information to their databases. Says Rees,
Currently our use
of SMS [in East Timor] is limited seeing as we have a TT [Timor
Telecom] obstacle, paying 1200USD/month for a 128kbps broadband
connection shared by 15 terminals.
Despite the considerable challenges, PDT
believes in the power of using mobile technologies for other purposes
such as to populate databases with telephone numbers and associated
demographic information that would allow for sending messages to
specific segments of their constituencies. This would enable PDT to
provide a multitude of new SMS services to both the peacekeeping and
humanitarian communities, including announcements to specific groups,
and security updates.
Possibilities are huge and the projects are
expected to expand. PDT even considers providing donated mobile phones
to ensure the greatest possible membership. Rees expresses the
enthusiasm,
By providing income
and job opportunities, local procurement contributes to prosperity and
therefore stability. Our verification team used to have to seek out
businesses - now businesses seek us out. The Government uses our
services as well as international buyers. We have become the go-to
people for this kind of market information. It is a big claim but it
is true. We own the territory. We could do it a lot better, but given
funding and technology constraints we are hamstrung. But SMS done in a
really good way gives this a huge boost.
in portal.unesco.org:
http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=46768&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.\
html
On 14 October 2009, the Director-General of UNESCO, Mr Koïchiro Matsuura,
received Ms Kirsty Sword Gusmão at UNESCO Headquarters.
Ms Kirsty Sword Gusmão is the wife of the first President of Timor-Leste, Mr Kay
Rala Xanana Gusmão, and current Prime Minister of the country. She established
the Timor-Leste National Commission for UNESCO, which she also chairs.
The Director-General congratulated Ms Sword Gusmão for launching the National
Commission on 23 April 2009, welcoming the participation of the new body in both
the Ministry of Foreign Affairs and the Ministry for Culture. Mr Matsuura also
paid tribute to the support provided by Ms Margaret Austin, former Member of
Parliament of New Zealand, in terms of capacity building. He applauded the
progress made so far in the functioning of the new National Commission,
welcoming the commitment made to strengthen cooperation with other Commissions
in the region.
In his discussion with Ms Sword Gusmão, the Director-General presented the
Timor-Leste-UNESCO Country Programme Document, which had just been finalized and
printed. Elaborated with the support of the Jakarta Office, this document
defines UNESCO's strategic interventions in Timor-Leste for the next five years.
Among the urgent needs facing the country, the question of language policy was
highlighted, including the promotion of education in mother tongue. The
Director-General confirmed that literacy would continue to receive support in
the next biennium at UNESCO. In the field of heritage, the Director-General
encouraged Timor-Leste to start the procedure to ratify the 1972 World Heritage
Convention and the 2003 Convention for the Safeguarding of the Intangible
Cultural Heritage. After the ratification, Timor-Leste should prepare a
tentative list of cultural and natural properties, which is a preliminary step
to the nomination for inscription of properties on the World Heritage List.
UNESCO could also assist in the identification of intangible heritage using the
intangible Heritage Fund, once the 2003 Convention is ratified. The
Director-general also took note of the needs expressed in the field of science
education.
Finally, Mr Matsuura congratulated Ms Sword Gusmão for the joint project with
UNESCO to establish a National Museum. This project, entitled "Rebuilding Social
Cohesion of Communities through National Museum of Timor-Leste and Cultural
Heritage Education" had been developed with the Ministers of Education and
Culture and donors were currently being approached, including from the private
sector. Mr Matsuura expressed his hope that the project would soon be up and
running, saying that this would be an important step forward for building
stability and peace in the region.
in Correio do Minho via LUSA:
http://www.correiodominho.com/noticias.php?id=16453
2009-10-21
O Presidente da República de Timor-Leste, Ramos-Horta, disse hoje ter confiança
de que a definição da fronteira com a Indonésia e os obstáculos à circulação de
pessoas e bens entre os dois lados da ilha serão resolvidos com o novo mandato
do seu homólogo indonésio.
Em conferência de imprensa realizada ao chegar de Jacarta, onde foi assistir à
tomada de posse do seu homólogo indonésio, Susilo Bambang Yudhoyono, Ramos-Horta
deu conta do compromisso do reconduzido presidente indonésio em aprofundar as
relações com Timor-Leste.
"Embora não tenha tido uma reunião bilateral com o presidente da Indonésia,
conversámos durante a cerimónia e ele reafirmou o compromisso de neste seu
segundo mandato procurar incentivar ainda mais as relações entre os dois
países", disse.
Segundo o Presidente timorense, há aspectos que os ministérios dos Negócios
Estrangeiros dos dois países têm de ver, para serem concretizados: um é a
demarcação da fronteira. Outros são os passes ou livre-trânsitos e os chamados
mercados de fronteira que "beneficiam dezenas de milhares de famílias dos dois
lados".
O que se pretende é permitir o atravessamento da fronteira sem restrições às
pessoas que estão identificadas como residentes tradicionalmente nos dois lados
fronteiriços.
Este é um processo que já se arrasta desde que eu era ministro dos Negócios
Estrangeiros, mas agora tenho confiança que o nosso ministro dos Negócios
Estrangeiros e o novo ministro indonésio vão poder concretizar", explicou.
Em relação à situação do ex-milícia Maternus Bere, entregue à Embaixada da
Indonésia em Díli e que está indiciado por crimes graves no massacre da Igreja
de Suai, em 1999, Ramos-Horta disse não ter falado com Susilo Bambang Yudhoyono
sobre esse assunto e que "pertence ao passado".
"Não falámos da questão Bere. Do lado indonésio, apenas em conversa informal com
o ministro cessante dos Negócios Estrangeiros e noutros encontros informais,
fizeram de novo acentuar a necessidade dos dois países observarem com rigor a
letra e o espírito do acordo de Verdade e Amizade e a essência desse acordo é
dizer e aceitar a verdade (e o lado indonésio aceitou as conclusões) e, ao mesmo
tempo, pôr para trás o que pertence ao passado. É aí que se insere o caso Bere:
pertence ao passado", concluiu.
Segundo Ramos-Horta, durante a cerimónia de posse, em conversas com outros
chefes de Estado da região, foi destacada "a situação positiva em Timor-Leste,
de paz, de tranquilidade, e de excelente crescimento económico".
in A Página da Educação: http://www.apagina.pt/?aba=7&cat=100&doc=8336&mid=2
ONU "trava" educação em Timor
Os atrasos que continuam a verificar-se no sector da Educação em Timor-Leste
devem-se, em grande parte, à "pouca flexibilidade" e à excessiva burocracia da
Organização das Nações Unidas (ONU), considera o responsável pelo sector, padre
Filomeno Jacob. "A burocracia é pesadíssima e sinto que há pouca flexibilidade
nos processos. Querem aplicar aqui os prazos dos processos que seriam normais
noutros países, mas num país em estado de emergência isso não vai funcionar",
considerou.
Em declarações aos jornalistas, o ministro dos Assuntos Sociais, que engloba a
pasta da Educação, explicou que apenas foram recuperadas cerca de 15 por cento
das salas de aula projectadas para beneficiar de obras desde a abertura do ano
escolar, em Outubro. Das 2.100 salas previstas, apenas 300 foram recuperadas no
âmbito do projectos implementados pela ONU e custeados pelo fundo administrado
pelo Banco Mundial.
Apesar de se considerar "mais optimista do que há três meses", Filomeno Jacob
refere que os atrasos ainda são significativos, especialmente dadas as
expectativas elevadas da população timorense. "Os materiais estão aqui e estamos
a avançar. Mas tudo isso demorou muito tempo devido à falta de flexibilidade e
de abertura para esta situação, que tem a ver com os prazos dos projectos e das
companhias", considerou. "Não há capacidade de se organizar as coisas nos prazos
necessários. Por isso, o povo diz que não se faz nada e continua à espera",
sublinhou.
A ONU confirmou, também, ter já distribuído os primeiros 300 jogos de mobiliário
escolar que foram encomendados a carpinteiros timorenses, no âmbito do projecto
de recuperação das salas de aula de Timor-Leste. O mobiliário foi entregue a
escolas em Aileu, Maliana e Manatuto, esperando-se que todas as 600 escolas
abrangidas pelo projecto possam ter o seu mobiliário pronto até Abril.
Aposta em parcerias
Para Filomeno Jacob, os atrasos são mais um sinal de que continua a ser
preferível, em alguns casos, optar por projectos bilaterais, como é o caso do
Liceu do Díli, que está a ser reconstruído pela Câmara Municipal de Lisboa, e da
Escola do Farol, que está a ser reconstruída pela Câmara da Amadora.
Apesar de defender que todos os projectos em curso devem ser coordenados pela
administração transitória, Filomeno Jacob prefere que sejam as próprias
estruturas envolvidas nas parcerias a administrar e implementar os projectos.
"Diria que a coordenação é necessária, mas a preparação e a realização deve
fazer-se pelos timorenses com quem pode ajudar, neste caso Portugal. O que me
interessa é que as coisas andem e funcionem, para que os projectos avancem".
O projecto de reconstrução da Escola do Farol pelo município da Amadora, que
será feito por uma firma timorense, foi louvado pelos responsáveis da escola, em
especial a directora, Filomena Cepeda, durante a visita do responsável
camarário. "A língua de Camões não vai acabar nesta nossa escola, que também
serviu filhos portugueses. Quem sabe alguns deles estejam já em lugares de
chefia em Portugal...", disse a directora da escola.
Falando aos jornalistas, o presidente da Câmara Municipal da Amadora, Joaquim
Raposo, disse ter ficado comovido com a recepção com que foi recebido na escola,
desafiando outros municípios a apoiar outras escolas em Timor-Leste: "Escolham
uma escola em Timor e façam um investimento na sua recuperação. Aqui é que é a
grande aposta. É preciso investir na educação".
[The following letter to the UN Security Council was signed by 65
individuals, representing nearly 50 organizations worldwide. Because of a
short deadline, more are expected to join the list. A complete list of
signers can be found at
http://www.etan.org/news/2009/10unsc.htm.]
President
Security Council
The United Nations
1 United Nations Plaza
New York, New York 10017
October 20, 2009
Your Excellency
We have long been concerned with the justice and accountability for human
rights and war crimes committed in Timor-Leste.
As you meet this week to discuss the situation in Timor-Leste, we remind
you that United Nations -- and more specifically Security Council --
pledges and obligations concerning human rights and accountability for
serious human rights crimes remain unfulfilled.
Once again we urge the Security Council to implement the recommendations
of the 2005
Commission of
Experts (CoE) report and
Chega!
(Enough!), the final report of the Timor-Leste's Reception, Truth
and Reconciliation Commission (CAVR). Both reports urge establishing an
ad hoc international tribunal should other efforts at justice
fail. If anything, recent events confirm that the governments of
Timor-Leste and Indonesia are unwilling or able to pursue justice. It is
time for the Council to act.
Recent events have highlighted the necessity for international
involvement in prosecuting serious crimes committed in Timor-Leste
between 1975 and 1999, including the August arrest and extra-judicial
release (under Indonesian pressure) of the former militia leader Martenus
Bere. He had been arrested under an outstanding indictment for serious
crimes committed in 1999 after crossing the border into Timor-Leste. His
release not only undermined the rule of law in Timor-Leste, it clearly
demonstrated that the government of Indonesia continues to undermine
efforts by the judiciary in Timor-Leste to prosecute Indonesian citizens
accused of serious crimes committed in 1999 and before.
There was an outcry from broad segments of Timor-Leste society against
Bere's release, as shown by letters recently delivered to you from East
Timorese.
Both the spokesperson for the Secretary-General and the United Nations
High Commissioner for Human Rights properly took issue with the release.
The Secretary-General in his recent report to the Security Council on
UNMIT, expressed his "hope that the Governments of both Timor-Leste
and Indonesia will ensure that Martenus Bere is brought to justice taking
into account the report of the Commission of Experts appointed in 2005
(see S/2005/458)."
The recent report of UNMIT and the Office of the High Commissioner for
Human Rights "Rejecting Impunity: Accountability for Human Rights
Violations Past and Present" makes clear that "Victims of past
violations have continued to call for the perpetrators of crimes against
them or their family members to face justice." The report states
"grave human rights violations were committed by members of the
Indonesian security forces" during the Indonesian invasion and
occupation. These were contrary to international law, the UN Charter and
the Security Council's own resolutions.
Some of Timor-Leste's leaders have expressed the certainty that the
United Nations and the Security Council will never act in a substantive
way to hold accountable those responsible for the crimes committed during
the illegal occupation of Timor-Leste. While we are not naïve about the
obstacles, we hold you to a higher standard. We believe that the United
Nations and the Council must live up to its promises to deny impunity to
worst perpetrators, if only to reinforce your own credibility. We urge
you to act now to implement the UN’s repeated promises by allocating the
necessary political, financial and legal resources to end impunity for
these crimes against humanity.
We strongly believe that real accountability will reinforce democracy and
the rule of law in both Indonesia and Timor-Leste, as well as support
genuine reconciliation between the two peoples.
The Security Council ended the serious crimes process in May 2005,
although UNMIT has resumed investigating murders committed in 1999, but
without a mandate or mechanism for issuing indictments or bringing
perpetrators to trial. In addition to this far too-restrictive mandate,
the Serious Crimes Investigative Team’s (SCIT) investigative process is
appallingly slow. As reported to you by the Secretary-General, "As
at 31 August, the team had completed investigations into 89 of 396
outstanding cases; an additional 21 cases are currently under
investigation." More than 300 suspects indicted by the UN-backed
Serious Crimes Unit, nearly all in Indonesia. We urge the Council to
reject the recent statement of Timor-Leste's president to close the SCIT.
Instead its resources should be increased, and its scope broadened.
A full reconstitution of the serious crimes processes is required, in
line with recommendations the CAVR's Chega! This requires at a
minimum: A Serious Crimes Unit working within the Office of the
Prosecutor-General, a commitment of sufficient resources, and a mandate
to investigate and prosecute major crimes committed during the Indonesian
occupation. Timor-Leste’s judicial system remains weak, with no ability
to reach perpetrators outside the country. Timor-Leste's leaders made
clear, in the debate about the Bere case, that they fear retaliation from
their large neighbor.
Justice must be a direct UN responsibility to ensure that there is no
impunity for serious crimes such as war crimes, crimes against humanity
and genocide.
A full decade has passed since Indonesia’s violent exit from Timor-Leste.
Indonesia has repeatedly demonstrated that it will act to prevent
credible prosecution of Indonesian citizens for crimes connected with
Indonesia’s occupation of Timor-Leste. We urge Interpol to issue arrest
warrants for all those indicted by the Serious Crimes Unit who remain at
large, at a minimum to discourage these suspects from traveling
internationally. Other sanctions should be considered as well.
The Secretary-General in his most recent report on UNMIT to the Council
writes, "On 2 September, participants in a three-day 'National
Victims’ Congress' organized by non-governmental organizations in Dili,
with support from OHCHR, called for an international tribunal to
prosecute the perpetrators of human rights abuses committed during the
1974-1999 period." As an alternative to a revived and strengthened
serious crimes process, the Security Council should implement this
recommendation, echoed by the CoE report and the CAVR by creating an
ad hoc international criminal tribunal for Timor-Leste.
More than ten years ago, the Council, in Resolutions
1264 and
1272
expressed its commitment to justice for the people of Timor-Leste.
Failure to do so reinforces the impression that the UN supports a double
standard of justice, undermining the rule of law and respect for human
rights in Timor-Leste, Indonesia and internationally.
Yours sincerely,
Cc: members UN Security Council
UN Secretary-General
John M. Miller, National Coordinator
East Timor & Indonesia Action Network (ETAN)
PO Box 21873, Brooklyn, NY 11202-1873 USA
Phone: +1-718-596-7668 Mobile phone: +1-917-690-4391
Email john@... Skype: john.m.miller
Desvalorização do dólar deve fazer repensar o Fundo Petrolífero - Ramos-Horta
De João Miguel Souto
(LUSA)
–
há 1 minuto
Díli, 21Out (Lusa) - O Presidente da República de Timor-Leste,
Ramos-Horta, disse hoje ser urgente diversificar as aplicações do Fundo
Petrolífero, actualmente em títulos do tesouro norte-americano, devido
à desvalorização do dólar.
Falando aos jornalistas após regressar
de Jacarta, onde assistiu à tomada de posse do seu homólogo indonésio,
Susilo Bambang Yudhoyono, Ramos-Horta aproveitou para defender a
necessidade de diversificar as aplicações do Fundo Petrolífero,
acentuando que Timor-Leste arrisca-se a perder bastante dinheiro com a
desvalorização do dólar.
"Se vamos continuar a esperar, o dólar
vai-se depreciando e, apesar de ser um dos que acredito na economia
americana, neste momento estamos numa situação extremamente perigosa.
Se acontecer a debandada em relação ao dólar, o dólar cai, podendo
suceder o mesmo que à rupia indonésia, e o que é que Timor vai fazer
com os seus cinco biliões de dólares? Não vai conseguir fazer nada",
alertou.
Díli, 20 Out (Lusa) - A
República Popular da China vai conceder a Timor-Leste 30 milhões de
yuan (cerca de três milhões de euros) para a recuperação de
infra-estruturas, anunciou hoje o primeiro-ministro timorense, Xanana
Gusmão.
O chefe do Governo timorense fez a revelação durante uma
conferência de imprensa à chegada a Díli da sua visita oficial à China,
durante a qual se reuniu com o primeiro-ministro chinês, Wen Jiabao.
Segundo
Xanana Gusmão, Wen Jiabao reafirmou o compromisso da China em
contribuir para o desenvolvimento social e económico de Timor-Leste.
"O primeiro-ministro Wen Jiabao concedeu uma verba de 30 milhões de yuan a Timor-Leste", disse Xanana Gusmão.
"Foi
uma visita de trabalho bem sucedida que durou cinco dias e que teve
como resultado principal o reforço da cooperação e amizade mútua entre
as duas nações e os dois povos", afirmou.
A comitiva timorense
participou na 10.ª Feira Internacional da Economia e Comércio do Oeste
da China e no Segundo Fórum Internacional do Oeste da China sobre
Cooperação Internacional, em que Xanana Gusmão foi um dos oradores
convidados.
Xanana Gusmão aproveitou para efectuar conversações
com diversas entidades chinesas, incluindo o presidente da Câmara
interino da cidade de Dalian, Li Wancai, e o governador da província de
Sichuan, Jiang Jufeng, e contactou empresários do sector privado,
procurando inteirar-se dos modelos e métodos utilizados para acelerar o
desenvolvimento chinês.
De acordo com o primeiro-ministro
timorense, a sua delegação aproveitou a oportunidade para observar os
principais aspectos do desenvolvimento económico nas cidades e
periferias de Dalian, província de Liaonig, e de Chengdu, província de
Sichuan.
Esta última foi devastada por um terramoto há pouco mais de um ano, estando em renovação e reconstrução.
"Observámos
projectos de infra-estruturas recém-construídas e visitámos várias
actividades comerciais e industriais dessas províncias", relatou aos
jornalistas.
A comitiva timorense visitou igualmente o estaleiro
onde se encontram em fase final de construção dois navios-patrulha
encomendados pelo Governo timorense para proteger os recursos das suas
águas territoriais.
"Os barcos deverão ser entregues a Timor-Leste, o mais tardar em Março de 2010", deu conta Xanana Gusmão.
O
primeiro-ministro e a sua delegação visitaram também os 36 soldados
timorenses da Componente Naval das Forças de Defesa (que estão a
receber formação na China e que vão integrar as tripulações dos dois
navios-patrulha.
oh Alex Tilman, então mas as eleições para os sucos sobrepôem-se às eleições para o Parlamento Nacional? A que propósito? Para isso não valeria a pena existirem legislativas. Uma completa perda de tempo, não é? Ao que consta as eleições para os sucos não têm cariz partidário, mas vocês insistem.
Só pode ser para rir.
Se não há eleições antecipadas porque o IV Governo Constitucional não "é legítimo" segundo a leitura que a cúpula da Fretilin faz da Constituição, então que seja demitido porque convém manter a pressão; se não é por causa de Maternus Bere, tem de ser porque a Fretilin Maputo diz que "ganhou" a eleição dos sucos. Se não há demissão do IV Governo Constitucional por causa de A, então insiste-se e tem de se demitir por causa de B, C, D, E, F, G, H, I , J, K, L, M... por este andar talvez seja melhor passar a planos do alfabeto hebraico...
Será que o Arsénio Bano vai ser o próximo secretário-geral da Fretilin? Abstenho-me...
Bem sabes que as divisões internas na Fretilin são latentes faz muito tempo, não te esqueças de como elas foram importantes no congresso de Maio de 2006, a tal ponto que lá decidiram aquela vergonha do braço no ar. 2010 está perto, as mudanças vêm aí, para melhor é o que todos esperam.
São sempre excelentes as novidades tiradas da cartola... ou da cartilha...
DILI (AFP) – East Timor's opposition Fretilin party said there had been a "huge swing" against the government in recent village or 'suco' elections, even though candidates were supposed to be independent.
"The suco elections, our community leaders elections, held across the country last Friday show that the (ruling coalition) parties' votes have crashed," Fretilin lawmaker Arsenio Bano said in a statement.
Fretilin says 66 percent of the newly elected local councils are aligned with the party or its allies, despite village-level candidates being barred from running as representatives of political parties.
Official results from the vote do not record candidates' party affiliations, so it is impossible to verify the opposition's figures.
Electoral Commission official Arif Abdullah Sagran said Fretilin's figures could not be verified.
"If there's a media release saying they won more than 50 percent, then it?s from them, it?s not from us," he said.
The claims cap off a tense week in East Timorese politics after Fretilin pushed a no-confidence motion against the government in parliament over the release from custody of an indicted Indonesian former militia leader.
The coalition led by Prime Minister Xanana Gusmao survived the attack, but the debate was rowdy and government spokesman Agio Pereira slammed Fretilin for attempting to "create instability".
Fretilin Secretary-General Mari Alkatiri said the village election results were reason enough for the government to call early elections, amid concerns about stability in the tiny half-island nation.
UN Secretary-General Ban Ki-moon warned Monday that underlying community-level tensions remain in East Timor seven years after it gained formal independence from Indonesia, leaving the door open for conflict.
"More time is required to ensure that the various efforts aimed at tackling the many political, institutional and socio-economic challenges facing the young nation ... are allowed to take root in democratic institutions and processes," he said in a report on the UN mission in East Timor.
President Jose Ramos-Horta has cited the peaceful village elections as a sign of stability and "political maturity".
---------- Forwarded message ---------- From: UNNews<UNNews@...> Date: Mon, Oct 19, 2009 at 9:10 AM
Subject: ADDITIONAL FUNDING HELPS UN AGENCY FEED TIMORESE SCHOOLCHILDREN To: news11@...
ADDITIONAL FUNDING HELPS UN AGENCY FEED TIMORESE SCHOOLCHILDREN
New York, Oct 19 2009 9:10AM
The United Nations World Food Programme (WFP) today welcomed additional support that will enable thousands of children in Timor-Leste to receive meals while attending school.
A $1.4 million contribution from the Governments of Spain and Brazil to the country’s School Meals Programme, which will be channelled through WFP, will support meals for two months.
“This is a very timely donation as the School Meals Programme is in urgent need of additional resources,” said Xinmin Zhao, WFP Acting Country Director in Timor-Leste.
“All children from grades one to nine in this country will benefit from this gift, which is a significant contribution not only for the immediate needs of the children, but for the future of this nation,” she added.
WFP will use part of the funds to purchase beans from Timorese farmers and the rest to administer the distribution of the beans and to procure and distribute other food commodities for the programme.
According to the agency, the School Meals Programme not only improves enrolment and attendance of children going to school but also their ability to focus on learning. “A child with a full stomach is better able to concentrate in class,” it noted in a news release.
WFP, assisted by its donors, provides basic food commodities including rice, beans, vegetable oil and iodized salt, as well as logistics and monitoring support for this programme which covers 324,000 children in all 13 districts of the country.
In addition, the Ministry of Education provides a cash incentive for people to cook the meals in school.
So far WFP has received 43 per cent of the $38 million required for operations in Timor-Leste, and more funds are urgently needed.
Oct 19 2009 9:10AM
________________
in CJITL:
http://cjitl.org/index.php?option=com_content&task=view&id=571&Itemid=1
Horta; Hau Lakohi Maternus Mate iha Embaxada Laran
Written by CJITL Editor
Monday, 19 October 2009
CJITL Flash, Jose Ramos Horta, Prezidente Republika, Segunda Feira semana ne'e
(19/10), Antes dezloka ba Jakarta, Indonezia hateten katak, Governu Timor Leste
sei fo fila fali Maternus Bere ba Indonezia tamba nia rasik lakohi Maternus Bere
Mate iha Embaxada Indonezia nia laran.
Ramos Horta hateten ida ne'e, relasiona ho kondisaun Maternus Bere ne'ebe tuir
rezultado mediku nian katak nia iha kondisaun la diak tamba sofre moras ne'ebe
komplikado.
"Diak liu it a entrega lalais tiha nia ba Indonezia, tamba hau lakohi nia mate
iha Embaxada laran" Horta hateten.
Iha fatin hanesan Ministra Justica,Lucia lobato hateten katak molok atu hasai
Maternus nia sei hein rezultado mediko no mos advogado Maternus nian.
Maternus Bere rasik hetan libertasaun husi Primeiro Xanana Gusmao iha loron
aniversariu referendum iha loron 30 Augusto liu ba.
Maternus Bere nia kaju ne'e rasik hetan atensaun ne'ebe seriu tebes husi publiku
hasoru governu AMP tamba desizaun governu ne'ebe interfere papel orgaun justica
nian (gs/cjitl)
in CJITL:
http://cjitl.org/index.php?option=com_content&task=view&id=566&Itemid=1
Eurico Guterres Hakarak Troka Maternus Bere nia Fatin iha Kadeia
Written by CJITL Editor
Monday, 19 October 2009
Kupang Flash, Eis Komandante Milisia Aitarak, Eurico Guterres hateten prontu
atu tama kadeia iha Dili konaba kazu violasaun Direitus Humanus iha Timor-Leste
molok no depois refrendum 1999.
"Hau prontu simu konsekuensia saida deit" dehan Eurico. "maibe hau tenki esplika
lai ba povu iha distritu 13 para povu mak fo julga hau".
Tanba ne'e, mane husi distritu Viqueque ne'e husu ba Primeiru Ministru Xanana
Gusmão atu fo garantia ba nia siguransa hodi nune'e bele mai iha Timor Leste.
Membru Parlementu Nasional husi Partai Amanat Nasional (PAN) iha Kupang ne'e sei
koalia sai ba povu Timor Leste konaba se mak autor lolos ba violasaun direitus
huamnus iha tinan 1999.
"Hau sei koalia ho povu 13 Distritu konaba saida mak ami halo iha 1999, para
hatene lolos se mak sala no semak los no semak haruka ami halo asaun hodi kontra
Direitu Humanu iha Timor Leste" esplika Eurico iha konsuladu TL,
Kupang,Sesta,(16/10).
Nia mos eziji Prezidenti Ramos Horta no Primeiru Ministru Xanana Guamao, atu
transfere lalais Martenus Bere ba Indonesia hodi nune'e labele afeita
rekonsiliasaun no relasaun amizade entre TL ho Indonesia.
" Martenus Bere tenke fo fila ba Indonesia", dehan eis prizoneiru Cipinang ne'e.
"Ita hotu tenke menghormati kebijakan politik Horta Ho Xanana nian ne'ebe
aplika politika estanista (Negarawan)".
Ema ne'ebe naran iha lista Seriuos Crime UNTAET nian ne'e la konkorda ho
politika Parlamentu Nasional Timor Leste ne'ebe kontra desizaun prezidenti no
premeiru ministru nian tanba fo liberdade ba Maternus Bere.
Tanba tuir Eurico katak desizaun ne'ebe Horta no Xanana foti ne'e hanesan salva
guarda ba nasaun rua nia futuru.
Eis lideransa pro integrasaun ne'e defende maka'as nia maluk Maternus Bere katak
eis segundu komandante Laksanakan Sapu Rata ne'e nudar inosente tanba Eurico
rasik responsabliza ona hahalok kontra umanidade iha tribunal Add Hoc Jakarta
iha tinan hirak liu ba.
"Martenus Bere laiha kulpa", dehan mane ne'ebe sai bos ba bola guling iha tempo
indonezia ne'e. "Hau mak responsabliza ona iha tribunal".
Atu hametin paz no dame entre timor oan iha Indonesia no iha Dili persiza tu'ur
hamutuk no kria rekonsiliasaun atu nune'e bele rezolve problema husi 1974 to'o
1999.
Konaba Monsaun Sensura Eis komandante Milisia Aitarak ne'e hateten, politka
Monsaun Sensura husi Fretilin ne'e nudar kondenasaun no invaloriza luta
libertasaun Nasional. (edited news, STL, 19/10).
in CJITL:
http://cjitl.org/index.php?option=com_content&task=view&id=570&Itemid=1
Written by CJITL Editor
Monday, 19 October 2009
Dili flash, Prezidenti Republika, Jose Ramos Horta ejiji governu hasai lalais
eis komandante milisia Laksaur ,Maternus Bere atu labele fo impaktu ba relasaun
Timor Leste ho Indonezia iha linha fronteira.
Ejijensia premeadu Nobel da paz ne'e iha relasaun ho ameasa sidadaun Indonesia
orijinalida de Timor Leste atu halo swiping ka pasarevista ba kareta matrikula
TL nebe tama sai TL kupang.
Konsuladu TL iha kupang ,Caitano de Souza Geterres ,heteten kazu Maternus Bere
,fo presaun maka'as ba konsuladu no estudantes Timor oan iha kupang.
"PR Horta aprezenta informasaun mai husi ita nia konsuladu iha Kupang ba
Ministru Estranjeiru atu rezolve lalais problema Maternus Bere tanba kazu ne'e
afeita ita nia interese nasional nune'e mos konsuladu no estudante TL iha kupang
komesa sente ameasadu tanba kazu Maternus nian.
Premeiru Ministru Interinu, Jose luis Geterres informa lia hirak ne'e ba STL iha
salao Delta Nova Comoro Dili,Sesta (16/10).
Maske nune'e governu seidauk bele foti desizaun ruma iha tempu besik, tanba
Primeiru Ministru Xananan Gusmao oras ne'e dadauk halao hela vizita ba
estranjeiru.
"Ita sei hare lalais kazu Maternus Bere iha tempu besik ,mas PM Xanana maka sei
hare lolos atu rezolve oinsa,"Jose Luis hateten.
PM Xanana rasik responde ona kazu Maternus Bere,ho transferensia husi kadeia
Bekora ba Embaixada Indonezia iha palapasu Dili. politikamente PM Xanana mos
hatan ona kazu ne'e ba parlamentu nasional (PN) atraves mosaun sensura (mosi
tidak percaya).
Guvernu ne'e hetan salva guarda tanba maioria membru PN sei fo votus konfiansas
ba governu PM Xanana atu governu rai ne'e too 2010.
Sidadaun Indonesia iha Atambua ejiji governu Timor Leste liberta lalais Maternus
Bere, tuir sira bainhira governu TL la halo kauza ba ejijensia hirak ne'e sei
halo pasa revista ka swiping ba kareta matrikula kor mutin TL nian iha kupang.
"Ami sei halao swiping (pasarevista)ba kareta Timor nian nebe tama sai iha
Indonezia .
Asaun ne'e ami sei halao liu ba lider Fretelin nia oan sira inklui militante
Fretilin sira nebe hela besik fronteira ,"Francisco Soares Pereira informa lia
hirak ne'e ba STL via telefonika sexta liu ba.
Eis refujiadu sirane'e konsidera lider partidu Fretilin hanesan bareira ba
politika rekonsiliasaun nebe Estadu TL ho Indonesia halao hela durante ne'e.
(STL 19/10)
Terá sido o STL, os indonésios ou a Fretilin Media (Maputo) a apadrinhar a designação "Banana" Gusmão que consta pelo menos duas vezes neste texto? Da Fretilin de Mari Alkatiri já se sabe que gosta de dar "nomes" a tudo o que não lhe agrada mas é de uma completa falta de respeito e de senso, venha de onde vier.
Não quero acreditar que tenha sido o jornal a praticar a brincadeira de mau gosto mas, lá está, há gostos para tudo e gralhas acontecem.
PR Horta, José Luís Guterres e a Ministra da Justiça, Lúcia Lobato reúnem-se
de urgência
Dili – Os cidadãos indonésios nascidos em Timor-Leste que vivem em
Atambua-Kupang, Indonésia, têm ameaçado a criação de postos de controle aos
veículos com chapas de matrícula branca com números registados em
Timor-Leste, por causa da detenção do ex-comandante da milícia Laksaur,
Maternus Bere, que ainda está preso na Embaixada da Indonésia em Díli.
"Vamos realizar um controle de veículos pertencentes a timorenses que
circulam dentro e fora da Indonésia. Esta acção será tomada em especial
contra os filhos e filhas de líderes da FRETILIN, incluindo quadros da
FRETILIN que vivem perto da fronteira ", disse Francisco Soares Pereira, por
telefone a STL na sexta-feira (15/10).
Os ex-refugiados decidiram fazer isso porque consideram que alguns líderes
da FRETILIN em Timor-Leste não querem reconciliar-se com as milícias
timorenses na Indonésia, como no caso de Maternus Bere, que ainda não foi
resolvido em Timor-Leste, e tornou-se numa controvérsia entre os líderes da
FRETILIN e do Governo da AMP liderado pelo Primeiro-Ministro Kay Rala Banana
Gusmão.
Houve uma forte reacção dos líderes da FRETILIN e outros líderes da oposição
como o KOTA e o PUN à decisão do governo de transferir Maternus Bere da
prisão de Becora para a embaixada indonésia em Díli. A reacção destes
resultou numa moção de censura que foi apresentada, mas que não conseguiu
derrubar o governo da AMP, porque a maioria no Parlamento Nacional, deu ao
governo da AMP o seu voto de confiança para que eles continuem a governar
até 2012.
O líder dos refugiados timorenses também ameaçou fechar a fronteira, na
próxima semana, como um protesto contra os líderes da FRETILIN que querem
julgar Maternus Bere. "Agora estamos a organizar um grupo em Atambua
composto de quase 24.000 pessoas que vão tomar medidas para fechar a
fronteira em Atambua de Kefamenanu a Oecusse e colocar pontos verificação
para revistar os filhos e filhas de líderes da FRETILIN que estudam na
Indonésia", Francisco reforçou.
Francisco disse que o governo central em Jakarta, Kupang e Atambua foram
informados desta proposta de acção para que pudessem dar-lhes a licença ou a
autorização para realizarem esta acção.
Ele sublinhou que esta decisão tomada por eles foi como resultado dos
líderes do partido FRETILIN em Timor-Leste não darem o seu apoio à política
do governo de Kay Rala Xanana Gusmão para liberar Maternus Bere, como um
acto de conciliação nos termos do acordo prenunciado na Comissão de Verdade
e Amizade em Timor-Leste.
"Esta acção, que tomamos, é porque o partido FRETILIN não está a dar o seu
apoio ao primeiro-ministro Banana Gusmão que quer a reconciliação com os
timorenses em Atambua.
PR Horta promove reunião urgente
Entretanto, relativamente a esta ameaça por parte dos cidadãos indonésios em
Atambua, o Presidente da República José Ramos Horta, o Primeiro-Ministro
Interino, José Luís Guterres e a Ministra da Justiça, Maria Lúcia Lobato,
realizaram uma reunião urgente no Palácio Presidencial em Aitarak Laran para
tentar encontrar uma solução para este problema.
Esta reunião foi considerada urgente e fechada ao público, por isso não
podemos dar um relatório detalhado sobre esta questão.
De acordo com informações de Kupang a este diário, a circulação de
transportes públicos entre Timor-Leste e Kupang, incluindo a viagem, está a
ocorrer de forma normal, apesar da ameaça dos cidadãos indonésios em Kupang.
"Neste momento, transportes públicos, incluindo viagens de autocarros ainda
estão a decorrer de forma normal, apesar de haver informações de que os
refugiados timorenses pretendem fechar a fronteira por causa do caso
Maternus Bere", disse uma fonte que não quis ser identificada.
De acordo com ele, o consultor de TL em Kupang também tem sido sujeito a
ameaças graves de cidadãos indonésios, embora não tenham havido incidentes
físicos.
[Non-text portions of this message have been removed]